DİJİTAL ORTAMDAKİ FİNANSAL HİLE KONTROLÜNDE ADLİ MUHASEBE: BAĞIMSIZ DENETÇİLER ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA

FORENSIC ACCOUNTING IN FINANCIAL FRAUD CONTROL IN DIGITAL ENVIRONMENT: A RESEARCH ON INDEPENDENT AUDITORS

Özet

Her geçen gün farklı yapı ve özelliğe bürünen teknoloji, işletmeleri dijital ortamla daha fazla etkileşim içinde bırakmıştır. İşletme verilerinin dijital ortam üzerinden yapılması, işletmelere zaman, maliyet tasarrufu gibi olumlu etkiler sağlarken olumsuz etki olarak ta yeni bir hile tekniğinin oluşmasına neden olmuştur. Bu teknik finansal hile olarak adlandırılmaktadır. Finansal hilenin gerçekleşmesinde 3M teorisinin ve yetkinlik faktörünün önemli rol oynadığı ve dijital ortamda gerçekleştirilen finansal hile kontrolünde yeni bir mesleğin ön plana çıkmasına neden olmuştur. Teknolojideki gelişmeler, işletmelerdeki sofistike durumlarının artmasına ve stratejik kararların daha anlamlı hale gelmesine neden olmuş ve bu nedenlerin çözümü için adli denetim raporlarının ve adli muhasebenin önem kazanmasına olanak sağlamıştır. Yapılan bu çalışmada adli muhasebecilerin öz beceri ve karakteristik özelliklerinin dijital ortamdaki finansal hile kontrolünde etkili olup olmadığı araştırılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla KGK'da şeffaflık raporu yayınlama yetkisi bulunan denetim şirketlerinin denetçileri üzerine anket uygulanmış, uygulanan anket sonucunda dijital ortamdaki hile kontrolünde, adli muhasebeci olarak değerlendirilen denetçilerdeki öz beceri ve karakteristik özelliklerin yurtdışındaki adli muhasebecilere yakın olduğu ancak dijital ortamda gerçekleştirilen finansal hileler için adli muhasebe yazılımı bulunmadığı, finansal hile kontrolünde denetim yazılımları üzerinden işlemlerin gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca adli muhasebe mesleğinin Türkiye'de gelişme aşamasında olduğu, yeterli alt yapının sağlanamadığı ve adli muhasebenin iç kontrol, kaliteli finansal raporlamada da etkili olduğu araştırma verilerindegözlemlenmiştir.

Abstract

The technology, which takes on different structures and featureswith each passing day, has left enterprises to interact more with digitalenvironment. While processing the business data in digital environmentresults in positive outcomes, such as saving on time and costs forbusinesses, it has also caused a new fraud technique to come intoquestion, which is a negative effect. This technique is called financialfraud. It has led a new profession to come into prominence in financialfraud control performed in digital environment, where 3M theory andcompetence element play a significant role in the realization of financialfraud. Developments in technology have caused sophisticated caseswithin businesses to increase and strategic decisions to become moresignificant, and as a remedy for these causes, allowed forensic auditreports and forensic accounting to become prominent. In this study, ithas been tried to investigate whether core-competencies andcharacteristics are effective in financial fraud audits in digitalenvironment. For this purpose, a survey has been applied to auditors ofaudit companies that have the authority to issue transparency reportsat KGK, and as a result of the survey, it was concluded that the corecompetencies and characteristics of the auditors evaluated as forensicaccountants were close to forensic accountants abroad but there wereno forensic accounting software against financial frauds performeddigitally and the transactions were made on audit software duringfinancial fraud audits. On the other hand, it was observed, in theresearch data, that the accounting profession was in development inTurkey, there was not enough infrastructure provided, and forensic accounting was also effective in internal audit and quality financialreporting.