Mason'un Bilişim Etiği Boyutları Altında Vikipedi'nin İncelenmesi

Özet

Bu çalışmada bilişim etiği boyutları altında Vikipedi kullanımı incelenmeye çalışılmıştır. Nitel araştırmadesenlerine uygun olarak desenlenen çalışmanın verileri Anadolu Üniversitesi Bilgisayar ve ÖğretimTeknolojileri Eğitimi (BÖTE) Bölümünde öğrenim gören sekiz öğretmen adayı ile yapılan küçük odakgrup görüşmeleri aracılığıyla toplanmıştır. Öğretmen adayları ile yapılan görüşmeler her bir sınıfdüzeyinden bir erkek ve bir kadın olmak üzere ikişer kişilik dört adet küçük grup görüşmesi olarakgerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bu bağlamda verilerbilişim etiği ölçütleri altında düzenlenmiş ve bu ölçütler altında Vikipedi incelenmiştir. Araştırmasonucunda katılımcıların bilişim etiğine ilişkin tanımlamalarının yetersiz olduğu ancak örneklerleaçıklamaya çalıştıkları görülmüştür. Katılımcıların erişebilirliğe ilişkin görüşleri incelendiğindeVikipedinin erişebilirliği yüksek bir ortam olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu ortamdaki doğruluk ve fikrimülkiyet boyutundaki etik problemlerin ise ortamdan değil, kullanıcıdan kaynaklı olduğu görülmüştür.Bu bulgular sonucunda bireylere Web 2.0 teknolojileri kullanırken etik düşünmelerine ve budoğrultuda karar alabilmelerine ilişkin eğitim verilmesi önerilmektedir. Elde edilen diğer bir bulgu isebireylerin bu ortamı bilinçsiz kullandığıdır. Bu nedenle Web 2.0 araçlarına yönelik okuryazarlıkbecerilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda yanlış bilgilerin Vikipediye göre diğer Web2.0 ortamlarında daha çok görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda bireylerin bilgi okuryazarlıkdüzeylerinin geliştirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract

The aim of this study was to investigate Wikipedia under the light of the dimensions of informaticethics according to Mason (1986). Data set of this study was designed as qualitative research designand was collected by small focus group interview. The participants of the study were eight teachercandidates in the department of computer and instructional technology education in University ofAnadolu. Interviews were carried out as four small focus group interviews including one male andone female from each grade level. The obtained data was analyzed with content analysis.Concordantly the data was organized and Wikipedia was investigated under the light of dimensionsof information ethics. Results were discussed under two headings. The first as being, participants awareness regarding information ethics; and the second as being participants point of views onWikipedia regarding the aspects of privacy, accuracy, property and accessibility. Results onparticipants awareness regarding information ethics revealed that they had not a structuredknowledge on information ethics, but were familiar with the issue as can be understood by theinformal examples they used. Results related with accessibility indicated that Vikipedi has highaccessibility. Findings related to accuracy and intellectual property reveal that ethical problems arerather user based, note the environment. There came a theme which can be titled under ethicalconsiderations regarding Wikipedia use which presented participants hesitations on entering issueswithout any control. Under the light of the findings of this study, we came to an understanding of anecessity for more information web 2.0 technologies. This may require a web 2.0 literacy training forteacher candidates.