İdeal Öğretmen Eğitimcilerinde Bulunması Gereken Nitelikler

Özet

Dünyada öğretmen eğitimcilerinin niteliği ile öğretmen yetiştirmenin kalitesi arasındaki ilişkiyeterli düzeyde tartışılmamaktadır. Bununla birlikte, Batı alan yazınında eğitim fakültelerindekiöğretim üyelerinin özelliklerini inceleyen çeşitli araştırmalara rastlanmaktadır. Öğretmeneğitimcilerinin öğretmen adayları üzerindeki etkilerinin bilinmediği Türkiye de ise eğitimfakültelerindeki öğretim elemanlarıyla ilgili sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Çoğu nicelaraştırma yaklaşımıyla desenlenen bu çalışmalarda, öğretmen eğitimcilerinin bazı özellikleriaçısından değerlendirildikleri dikkat çekmektedir. Öğretmen eğitimcilerinin, bir bütün olarak hangiözelliklere sahip olmaları gerektiği ise araştırma konusu olmamıştır. Oysa sahip olması gerekenözellikler açısından sürekli tartışma konusu olan öğretmenler kadar öğretmen eğitimcileri dearaştırma konusu olmalıdır. Bu gerekçeden hareketle araştırmada, geleceğin öğretmenleri olaneğitim fakültesi öğrencilerinin bakış açısıyla ideal bir öğretim üyesinin sahip olması gerekenniteliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, olgu bilim (fenomonoloji) deseninde nitel biraraştırmadır. Araştırmanın katılımcılarını, Fen ve Teknoloji Öğretmenliği, OkulöncesiÖğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ve Türkçe Öğretmenliğiprogramlarında, üçüncü ve dördüncü sınıflarda öğrenim gören toplam 214 öğretmen adayıoluşturmaktadır. Araştırma verileri, yapılandırılmış görüşme tekniklerinden açık uçlu anket ile (29Nisan-18 Mayıs 2013) toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, NVivo8.0. Paket Programıkullanılarak içerik analizi yaklaşımına göre analiz edilmiştir. Araştırmada öğretmen adaylarınıngörüşleri doğrultusunda ideal öğretim üyesinde bulunması gereken nitelikler mesleki rol vesorumluluklar, mesleki değerler, kişisel özellikler, mesleki etik ilkeler ve toplumsal sorumlulukolmak üzere beş ana tema altında toplanmıştır. Öğretmen adaylarının ideal bir öğretim üyesindebulunması gereken nitelikler arasında en çok vurgu yaptıkları nitelik mesleki rol vesorumluluklar iken; en az vurgu yaptıkları nitelik ise toplumsal sorumluluklar olmuştur.

Abstract

Generally, the relationship between the teacher educators' qualities and the quality of teachereducation has not been discussed extensively in the literature. At the same time, various studiescan be found in the eastern literature examining the characteristics of faculty members at theeducation faculties. The effect of teacher educators over teacher candidates has not been explored,and in this sense, there is limited number of studies examining faculty members at educationfaculties in Turkey. Mostly employing quantitative research designs, these studies have focused onfaculty members in terms of various characteristics However, which qualities that faculty membersshould have as a whole have not been studied. However, faculty members, as well as teachers whoare a matter of debate in terms of the qualities they are supposed to have should be examined inresearch studies. In this context, this study aims to identify the qualities that an ideal teachereducator should have from the perspective of education faculty students as future teachers. Thecurrent research is a qualitative study in phenomenology design. The participants of the study arethird and fourth year 214 pre-service teachers from the departments of Science and TechnologyTeaching, Pre-School Teacher Education, Classroom Teacher Education, Social Studies Teachingand Turkish Language Teaching. Criterion sampling was used for participant selection. The datagathering tool consisted of an open-ended question that would reveal the qualities that an idealteacher educator should have based on teacher candidates views. Junior and senior teachercandidates views were asked and the data were analyzed according to content analysis approach.As a result, the qualities that an ideal teacher educator should have been gathered under five mainthemes including professional roles and responsibilities, professional values, personalcharacteristics, professional ethic principles and social responsibilities.