Dergiler / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2018 / Sayı: 63

XVI. ve XVII. Yüzyılda İstanbul Kadınının Ziynet Eşyası

Istanbul Women’s Jewelry in XVI. and XVII. Century

Sayfa
533–555
DOI
—

Özet

Osmanlı toplumunda kadınların menkul veya gayrimenkul özel mülkiyetlerinin olduğu bilinmektedir. Mahkeme sicillerinde kadınların özel mülklerine ait tescil, tereke, rehin, vasiyet gibi kayıtlara rastlamak mümkündür. Söz konusu bu davalar sonucunda kadınların mal varlıkları tespit edilmektedir. Bu manada yüzün üzerinde mahkeme kaydı incelenmiştir. Elde edilen veriler tablo halinde ekte sunulmuştur. XVI. ve XVII. yüzyılda İstanbul’da yaşayan kadında ziynet eşyası olarak altın, gümüş, elmas, yakut, zümrüt ve benzeri kıymetli taşlarla bezenmiş bilezik, küpe, sorguç, yüzük, kemer, kuşak, enselik, halhal gibi birçok takı kullanılmaktadır. Söz konusu bu takıların veya kadının terekesinden çıkan kıymetli taşların bir kısmının ağırlıkları ve değeri belirtilirken, birçoğunun değeri kaydedilmemiştir. Değeri belirtilen ziynet eşyasının terekenin toplam değeri üzerinden yüzdesi tespite çalışılmıştır. Bu çalışma ile özgür Osmanlı kadınının, mal varlığı içindeki ziynet eşyası tespite çalışılmıştır.

Abstract

It is seen that women in the Ottoman society have private ownership of movable property or real estate. In court registers, it is possible to find records of women's private property such as registration, estate, pledge, testament. As the result of these cases the assets of women are determined. Regarding this issue, more than hundred court registration have been examined. The obtained data are presented in table form. It is seen that the woman who lives in Istanbul in the XVI.th and XVII.th century used much jewelry such as bracelet, earring, crest, ring, belt, belt, halal which are decorated with precious stones such as gold, silver and diamond, rubies, emeralds and similar precious stones. The mentioned jewelry or some of the precious stones that came out of women's heritage had been given weight and value but many of them hadn’t been recorded. In this study, the percentage of value recorded jewels had been done by regarding the total amount of inherited jewelry. In this study, the free Ottoman women's jewelry in their own property was tried to be identified.

Anahtar kelimeler: Ziynet Eşyası, Bilezik, Küpe, Sorguç, Osmanlı kadını, Tereke