Dergiler / Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences / 2000 / Cilt: 24 - Sayı: 2
Acute phase effect of trichloroethylene ingestion on some biological markes in dogs
- Sayfa
- 109–112
- DOI
- —
Özet
Triklor etilen (TE), endüstriyel olarak pek çok alanda kullanılması nedeniyle insan ve evcil hayvan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Bir solvent olan TE'nin inhalasyonunda etkili olabileceği ortaya konmuş olmakla birlikte, oral alımına bağlı etkileri üzerinde yeterli sayılabilecek tartışmanın olmadığı da dikkat çekicidir. Oysa TE içeren ürün ve ambalaj malzemeleri bir kimyasal çevre kirliliğine yol açarak çöplük ve fabrika çevrelerindeki canlıların, özellikle evcil hayvanların, oral olarak TE içeren ürünler almasına yol açabilmektedir. Bu çalışma ile önemli bir kimyasal çevre kirliliği faktörü olan TE'nin oral alımındaki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. TE için toksik doz olarak bilinen 0.5 ml/kg düzeyinin bazı serum yasamsal parametrelerini akut fazda ne şekilde etkilediği köpekler üzerinde deneysel bir çalışma ile araştırıldı. Çalışmada deney amacıyla 14 köpek kullanıldı. Toksik dozda TE hayvanlara susam yağı içinde orogastrik sonda yardımı ile sabah açlığında uygulandı. Deney hayvanlarından kan numuneleri uygulama öncesinde ve TE verildikten sonraki 8., 24., 72., 168. saatlerde alınarak lipid peroksidasyonu ürünlerinden malondialdehit (MDA), albumin, protein, alkalen, antioksidan hücresel enzimlerden süpeoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px), karaciğer katabolik enzimlerinden AST, GGT ve ALT ile doku hasarı göstergelerinden kreatin kinaz (CK) düzeyleri araştırıldı. TE uygulamasını izleyen 8. ve 24. saatte SOD ve GSH-Px düzeylerinin azaldığı protein albumin ve alkalen konsantrasyonunun anlamlı bir değişme göstermediği; MDA, CK, AST, GGT ve ALT'nın ise serum düzeylerinin istatistiksel önemde arttığı görüldü. Uygulama sonrası 48. saate ilişkin analizlerde MDA, CK, AST ve albumin düzeylerinin kontrol verilerine göre yine yüksek, SOD ve GSH-Px seviyelerinin düşük olduğu; 72. ve 168. saat ölçümlerinde elde edilen verilerin ise kontrollere göre istatistiksel öneme haiz bir farklılık göstermediği izlendi. TE'nin toksik dozda oral alımının akut dönemde lipitlerin peroksidasyonunu artırıp antioksidan enzimleri azalttığı; organizmada oksidan-antioksdan dengenin bozulduğu ve karaciğer enzimlerinden AST, GGT, ALT ile CK'nın konsantrasyonunu yükselterek bir toksikasyona yol açtığı, ancak bu toksikasyonun ve değisen göstergelerin medikal girişime gerek kalmaksızın spontan olarak gerilediği ve 3. günden itibaren normala döndüğü belirlendi. Kimyasal bir çevre kirliliği oluşturan TE kaynaklarının tekrarlayan etkileri göz önüne alındığında, TE'nin kirlilik kaynakları ile temas kuran canlıların sağlığını olumsuz etkileyen bir tehdit olabileceği görülmektedir.
Abstract
Trichloroethylene (TE) is an environmental toxic solvent hazardous to human and domestic animals and well known in the industrial sector. The purpose of this study was to determine whether oral TE plays a role in lipid oxidation and tissue damage. Fourteen dogs were treated with an oral toxic dose of 0.5 ml/kg T.E. The acute changes that occurred in creatine kimase (CK), malondialdehyte (MDA), superoxide dismutase (SOD) and glutathione peroxidase (GSH-Px) were investigated in blood samples taken before application and 8, 24, 48, 72 and 168 hours after treatment. SOD and GSH-Px activities decreased, protein, albumin and alcalen phosphate did not change and the others increased 8 and 24 h after the TE treatment. Forty-eight hours after the treatment, MDA, CK, albumin and AST increased, while SOD and GSH-Px decreased. All markers returned to their normal levels after 72 h. It was concluded that TE plays a role in oxidative stress and tissue damage in the acute phase. Repeated intake of oral TE can reach serious toxicity in domestic animals living around industial zones polluted with chemicals.