Tavuklarda spontan Marek hastalığının histopatolojik ve immunoperoksidaz yöntemle tanısı üzerine çalışmalar

Studies on the diagnosis of spontaneous Marek's disease of chickens by histopathological and immunoperoxidase methods

Özet

Çalışmada ülkemizde tavukçuluk yapılan her bölgede görülen ve ekonomik kayıplar oluşturan, Marek hastalığından şüpheli kümeslerden alınan ölü veya canlı tavukların nekropsileri sonucunda, alınan organlarda hem histopatolojik incelemeler yapıldı, hem de immunoperoksidaz boyama ile direkt antijen arandı ve sonuçlara göre hastalığın kesin tanısı konuldu. Ayrıca immunoperoksidaz boyama sonuçlarına göre histopatolojik sonuçların doğruluğu belirlendi. Çalışmanın materyalini istanbul, Adapazarı, Bolu ve Balıkesir illeri ve çevresindeki tavuk çiftliklerindeki Marek hastalığından şüpheli tavuklardan alınan değişik organlar oluşturdu. Bu amaçla 50 tavuk incelendi. Alınan organlardan hazırlanan kesitler histopatolojik incelemeler için rutin işlemlerden geçirilip Hematoksilen-Eozin ile, immunohistolojik incelemeler için de işaretli StreptAvidin-Biotin Peroksidaz (LSAB) yöntemi ile boyanarak ışık mikroskobunda incelendi. Marek hastalığı şüpheli tavukların histopatolojik incelemelerinde, başta karaciğer olmak üzere böbrek, dalak, proventrikulus, N. ischiadicus'ta değişik yoğunlukta atipik lenfoid hücre infiltrasyonları ve b. Fabricius'ta ise interfolliküler alanlarda retikulum hücreleri ve epiteloid-histiyositik seriden hücre infiltrasyonları ve folliküllerde kist oluşumuyla karakterize değişimler saptandı. İmmunoperoksidaz boyamalarda ise, lezyonların geliştiği karaciğer, dalak, böbrek, proventriculus, b. Fabricius gibi organlarda çoğunluğu intrasitoplazmik, tek tuk de intranükleer yerleşimli çok sayıda antijen pozitif boyanmalar saptandı. Sonuç olarak, Marek şüpheli olarak değerlendirilen 24 olgunun immunoperoksidaz boyanmasında, 17 adedinin Marek pozitif olduğu saptandı. Histopatolojik incelemede Marek hastalığı tanısı konulan 26 olgudan 21 adedinin immunoperoksidaz boyanması sonucunda ise bunların sadece 18 adedinin Marek pozitif olduğu tespit edildi.

Abstract

In this study, organ and tissue samples were collected for routine histopathological examinations and also for the detection and definitive diagnosis of Marek's disease (MD) viral antigens by the Labeled StreptAvidin-Biotin Peroxidase (LSAB) method during post-mortem examinations of dead or sacrificed hens. The chickens were taken from various sites located in regions of intensive poultry production in Turkey. This disease is quite frequently encountered in Turkey and is still one of the major causes of economic losses in the poultry industry. The material of this study was composed of various organ samples collected from MD-suspected hens from various houses located within or around Istanbul, Adapazarı, Bolu and Balıkesir. Fifty hens were examined for the suspected disease. Sections prepared from collected organs or tissues were processed for both routine histopathological examinations and also for immunohistochemical evaluations under light microscope by the LSAB method. Lymphoid cell infiltrations of various sizes were observed, particularly in the liver and to a lesser extent in the kidney, spleen, proventricle and sciatic nerves. Various changes such as cell infiltrations through interfollicular areas and cyst formations in the follicular areas of the bursa of Fabricius were determined in the histopathological examinations of some of the samples of birds suspected of MD. In immunoperoxidase stained slides of birds suspected of MD, intracytoplasmic and less frequently intranuclear stainings were detected in a majority of antigen-positive cells. In conclusion, in 24 cases suspected of MD in routine histopathological examinations, 17 were positive. Moreover, of 21 immunoperoxidase stainings of 26 cases diagnosed as having MD by routine histopathology, only 18 were verified to be positive.