Ülkemizdeki sağlık hizmetleri, mevzuat, tıp etiği ve hasta hakları bağlamında ERCP işlemlerinde ehliyet sorunu

ERCP licence in the context of medical practices, legal regulations, medical ethics and patient’s rights in our country

Özet

Endoskopik retrograt kolanjiopankreatografi (ERCP), esas olarak hepatobiliyer ve pankreas hastalıklarında kullanılan invaziv bir endoskopik işlemdir. Her ne kadar ilk defa bir cerrah olan McCune tarafından tanımlanmışsa da halen bu işlemin kimin yapacağı ile ilgili tartışmalar yaşanmaktadır. Aslında tıbbi etik çerçevesinde çözülmesi gereken bu problem mahkemelere taşınmakta ve genel cerrahların bu işlemi yapmaması için davalar açılmaktadır. Ülkemizdeki gerçek durum değerlendirildiğinde de ERCP işlemlerinin %50-70’inin genel cerrahlar tarafından yapıldığı görülmektedir. Sınırlı sayıda gastroenteroloji uzmanının olduğu bölgelerde de bu işlemi sadece genel cerrahlar gerçekleştirmektedir. Günümüzde genel cerrahların ERCP işlemleriyle ilgili yüzlerce makaleleri, uluslararası kılavuzlara girmiş çalışmaları mevcuttur. Gerçekte bir cerrahi işlem olan ve genel cerrahi çekirdek eğitim programında hepatobiliyer cerrahi işlemler sınıfında yer alan ERCP işlemi Türk Cerrahi Derneği’nin akredite ettiği merkezlerde altı aylık zorlu bir programla öğretilmektedir. ERCP işlemlerinde ehliyet sorunu hukuki mercilerce değil tıbbi, etik ve deontolojik tartışmalarla belirlenir. Burada önerimiz Sağlık Bakanlığı’nın bu işlemi de aynı endoskopide olduğu gibi özel bir mevzuata bağlaması ve ERCP ile ilişkili bir sertifikasyon eğitim programı oluşturmasıdır. Bu çalışmada ERCP işlemini kimin yapması gerektiği sorunsalı hukuki mevzuat, tıbbi doktrin ve ülkemizin reel koşulları çerçevesinde ele tartışılmıştır.

Abstract

Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography (ERCP) is an invasive endoscopic procedure mainly used for hepatobiliary and pancreatic disorders. Although it was first developed by a surgeon, McCune, there is still debate on who can perform this procedure. This problem, which actually needs to be solved within medical ethics, has been brought to the courts, and lawsuits have been filed against general surgeons to prevent them from performing ERCP. The current situation in our country demonstrates that 50-70% of ERCP procedures are performed by general surgeons. In regions where there are not enough gastroenterology specialists, only general surgeons perform this procedure. Today, general surgeons have hundreds of articles on ERCP procedures and studies accepted as international guideline. ERCP procedure -which is in fact a surgical procedure- is included in hepatobiliary surgical procedures in the general surgery core training schedule. General surgeons receive ERCP education in a 6-month challenging program at centers accredited by the Turkish Surgical Society. The problem of ERCP license cannot be solved by legal authorities but by medical, ethical and deontological discussions. Our recommendation here is that the Ministry of Health should associate this procedure with a specific legislation, just like in endoscopy, and establish a specific ERCP training program accepted for license. In this article, the problem of who should perform ERCP was discussed within the framework of legal legislation, medical doctrine and realities of our country.