Tüberküloz kontrolünde hasta ve doktor gecikmesi

Özet

Tüberküloz ile mücadele için kullanılan kontrol programının performansını ölçmede "kür oranı" ve "olgu bulma oranı" kullanılan iki önemli parametredir. Ülkemizde her iki parametreye ait kesin veriler bulunmamakla birlikte elde edilen dolaylı veriler ideal hedeflerin çok altındadır. Ülkemizde olgu bulma oranı Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre %27.6'dır. "Hasta gecikmesi" ve "doktor gecikmesi" olgu bulma oranındaki yetersizlikleri irdelemekte kullanılan diğer iki parametredir. Türkiye'de var olan sağlık sistemi içerisinde hasta ve doktor gecikmesi sürelerini irdelemek amacıyla, kliniğimizde 1998 yılı içerisinde tedavi altına alınan 81 yayma pozitif akciğer tüberkülozlu hastada sözkonusu süreler araştırıldı. Yaş ortalaması 37.9 ± 15.5 olan olgu grubunda, hasta gecikmesi 82.6 ± 70.7 gün, doktor gecikmesi 41.4 ± 55.8 gün olarak bulunmuştur. Her iki parametre kabul edilebilir sürelerden oldukça uzun olarak bulunmuştur. İnfeksiyonun yaygınlaşmasında önemli rolü olan tedavi gecikmesinin, olgu bulma oranının düşüklüğü ile paralellik gösterdiği, etkin tüberküloz kontrolü için ivedilikle doğrudan gözetimli tedavi stratejisinin başlatılması gerektiği kanaatine varılmıştır.