Bir sigara bırakma polikliniğinde uygulanan psikoeğitimsel sigara bırakma programının etkinliği

Özet

Öz BİR SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİNDE UYGULANAN PSİKOEĞİTİMSEL SİGARA BIRAKMA POROGRAMININ ETKİNLİĞİ ÖZET Amaç: Bu çalışma; sigara bağımlısı olan hemşirelerin psikoeğitimsel müdahalelerle sigara bırakma durumlarını incelemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, bir üniversite hastanesinde çalışan, düzenli sigara içen gönüllü hemşireler alınmıştır. Sigara içen toplam 84 hemşire ile ön görüşme yapılmış ve katılmak isteyen 40 hemşire alınmıştır. Hemşireler rastgele 4 gruba ayrılmış ve bu gruplarla haftada bir kez olmak üzere toplam 4 oturumluk psikoeğitimsel destekli sigara bırakma programı uygulanmıştır. 4 oturumluk programa 28 kişi tam katılmış ve bu grup PP (per protocol) olarak kabul edilmiştir. Program tamamlandıktan sonra, 6.ay, 12.ay izlemi yapılmıştır. Hemşirelerin sigara bırakma durumlarını ölçmek için, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi, Özyeterlilik Anketi uygulanmış ve CO ve idrarda Kotinin ölçümü yapılmıştır. Bulgular: Programa katılan hemşirelerin %57.5’i farmakolojik destek alarak programa devam etmiş, %42.5’i ise yanlızca psikoeğitimsel destek alarak programı tamamlamışlardır. Sigara bırakma oranları niyetli grupta (Intention To Treat ITT grubunda programdan sonra % 52.5 (n=21), 6. ay % 35.6 (n=14), 12. ay % 30.0 (n=12) iken, grubu tamamlayan Per Protocol (PP) grubunda sigara bırakma oranları programdan sonra % 72.7, 6. ay % 45.5, 12. ay % 40.9 olarak belirlenmiştir. Programdan sonra PP grubunda, Özyeterlilik Testi, CO, Kotinin miktarları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Programın sonunda hemşirelerin sigara bırakma motivasyonlarının arttığı, psikolojik ve farmakolojik desteğin bırakmayı kolaylaştırdığı ve özellikle programa düzenli devam eden motivasyonu yüksek grupta sigara bırakmaların anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sigara bağımlılığı, Psikoeğitim, Sigara bırakma program, Hemşire