Birinci Basamak Hekimlerinin Periyodik Sağlık Muayenesi Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışları: Türkiye’deki Koruyucu Bakıma Yönelik Tanımlayıcı Bir Çalışma

Periodic Health Examination Knowledge, Attitudes and Behavior among Primary Care Physicians: A Descriptive Study of Preventive Care in Turkey

Özet

Amaç: Aile hekimleri sağlık danışmanlığı, hastalıkların erken tanısı ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin etkili sunulmasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı birinci basamak sağlık hizmetlerinde Periyodik Sağlık Muayenelerinin (PSM) uygulanma durumu ve etkileyen faktörler ile PSM hakkında birinci basamak klinisyenlerinin bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesidir. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma Aralık 2014 ile Nisan 2015 arasında Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden 7 coğrafi bölgeden tabakalı örneklem yöntemi ile belirlenen 629 aile hekimliği uzmanı ve aile hekimliği sertifikalı pratisyen hekimin katılımıyla yürütülmüştür. Aile hekimlerinden anketi yüz yüze cevaplamaları istenmiştir (katılım oranı %100). Sosyodemografik öğeler ve PSM'nin özellikleri hakkındaki 17 soru dışında, anket 4 bilgi, 4 tutum, 2 davranış ve 2 soru da tercihlerle ilgili olmak üzere 12 sorudan oluşmaktadır. Bulgular: Katılımcıların %19,4’ü aile hekimliği uzmanıdır ve tüm aile hekimlerinin %55,3’ü periyodik olarak PSM yapmaktadır. Bununla birlikte, katılımcıların%68,4'ü birinci basamakta PSM'lerin yetersiz uygulandığını ve %37'si de doktor başına kayıtlı hasta popülasyonu azaltıldığında PSM oranlarının artacağını düşündüğünü belirtmiştir. Uzmanlar PSM'yi önemli ölçüde daha fazla uyguluyorlardı ve bilgi, tutum ve davranış sorularına önemli ölçüde daha doğru cevap vermişlerdir (p

Abstract

Aim: Primary care physicians play an important role in providing the services of health counseling, and early disease diagnosis. Thisstudy aims to reveal the practice status of periodic health examinations (PHE), influencing factors and primary care clinicians’knowledge, attitudes and behavior about PHE in Turkey. Materials-Methods: The study was conducted between December 2014 andApril 2015 with the participation of 629 family medicine specialists and general practitioners, randomly selected through stratifiedsampling from all 7 geographical regions in Turkey. Physicians were asked to answer the questionnaire on a face to face manner(response rate %100). Besides 17 questions on socio-demographic items and specifications of PHE, the questionnaire consists of 12questions including 4 knowledge, 4 attitudes, 2 behavior, and 2 questions on preferences. Results: Of the respondents 19.4% werespecialists, and 55.3% of all physicians applied PHE periodically. However, 68.4% of respondents stated that PHEs are insufficientlyapplied in primary care and %37 think that the rates of PHEs would increase when registered patient population per physician woulddecrease. Specialists were significantly more applying PHE and had significantly more correct answers regarding knowledge, attitudeand behavior questions (p