Doğu Akdeniz Bölgesinde aylık alansal yağışların jeoistatistiksel yöntemle saptanması ve stokasit olarak modellenmesi

Determination of monthly areal rainfall depths using geotatistical techniques in the Eastren Mediterranean Region stochastic modeling

Özet

Bu çalışmada, Doğu Akdeniz bölgesi ve geçit kuşağında yer alan yağış gözlem istasyonlarının uzun yıllık aylık noktasal yağış gözlemlerinin uzaysal değişkenlik yapıları jeoistatistiksel yöntemle belirlenmiştir. Belirlenen aylık, yarıvariogram modelleri kullanılarak, Çukurova bölgesinde yer alan Tarsus Ovası için uzun yıllık aylık ortalama alansal yağış değerleri blok kriging tekniği ile türetilmiştir. Türetilen alansal yağış değerleri zaman serisi, analizine-tabi tutularak ortalama ve standart sapma etrafındaki periyodik bileşen giderilmiş, artık terimlerin birbirinden bağımsız ve lognormal dağılıma uyduğu x2 testi ile belirlenmiştir. Lognormal dağılım fonksiyonu kullanılarak, Tarsus Ovası alansal yağış serisinin standart yinelenme yılları için aylara göre yinelenme yıh-yağış eğrileri geliştirilmiştir.

Abstract

The purpose of this study was to generate monthly areal rainfall depths in the Tarsus Plain using geostatistical techniques, and to determine the stochastic structure of areal rainfall series generated geostatistically. Data were obtained from rainfall Observation stations located in the eastern Mediterranean region and the surrounding areas. Monthly spatial dependence structures of rainfall depths at the observed points were depicted using a spherical semivariogram model. The areal rainfall series was estimated using block kriging procedure. The trend, periodic and stochastic components of that series were tested statistically and modeled stochastically. Monthly areal rainfall depth-recurrence interval curves were developed for the Tarsus plain.