Euro ve Dolar Kurları Arasındaki İlişki: Parçalı Durağanlık ve Eşbütünleşme Analizi

The Relationship Between Euro and Dolar Exchange Rates: Fractional Unit Root and Cointegration Analyses

Özet

Gelişmiş ülkeler 1970’lerin ortalarından itibaren sabit döviz kuru sisteminden esnek döviz kuru sistemine geçmişlerdir. Serbest döviz kuru sistemine geçişle birlikte döviz kuru öngörüleri de önem kazanmıştır. Finans literatüründe uygulamalı çalışmalar göstermiştir ki; döviz kuru serisi dinamikleri birim kök davranışı gösteren zaman serileri şeklindedir. Döviz kurları arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı uzun dönem bir denge ilişkisi olduğunu göstermektedir ve döviz kurları arasında Granger nedenselliğin olabileceğini işaret etmektedir. Bu bilgilere dayanarak bir döviz kurunun alacağı değeri diğer döviz kuru ile tahminlemek mümkün olabilecektir. Çalışmamızın amacı Euro ve Dolar kurlarının zaman serisi özelliklerini parçalı zaman serisi literatürünü dikkate alarak belirlemek, bu özelliklere dayanarak seriler arasındaki uzun dönem ilişkisini araştırmak, 2001 yılında yaşanan kriz ve politika değişimlerinin kurlar üzerindeki etkisini görmek ve dalgalı kur politikasıyla beraber önem kazanan öngörümlemelerin tutarlılığı hakkında yorumlar sağlamaktır.

Abstract

The fixed exchange rate system has been given up and the flexible exchange rate system has been implemented since the mid 1970s in developed countries. Predicting exchange rates gained importance once the implementation of flexible exchange rate systems started. Several applied studies in finance literature show that the exchange rate series have unit roots. The existence of a cointegration relationship between two different exchange rates implies a long run relationship and a possible Granger causality between these different exchange rates. It is possible to predict the value of one exchange rate based on the value of the other one if there is such a long run relationship between them. The aim of our study is to examine the time series properties of the Turkish Liras/Euro and Turkish Liras/Dolar exchange rates and to search for a cointegration relationship considering fractional time series literature. We also try to understand the effects of financial crisis of 2001 and the following policy changes on a possible cointegrating relationship. We will conclude evaluating the consistency of forecasts which became important especially after the implementation of flexible exchange rate systems. Key words: Exchange