FARKLI SOSYOEKONOMİK DÜZEYDEKİ ERGENLERİN ÇOCUKLUK DÖNEMİ İSTİSMAR YAŞANTILARI: ANKARA ALTINDAĞ VE ÇANKAYA ÖRNEĞİ

Childhood Abuse Experiences of Adolescents with Different SocioEconomic Statuses: Ankara Altındağ and Çankaya Cases

Özet

İstismar çocuğun gelişimini fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan etkileyen bir davranış örüntüsüdür. Literatüre bakıldığında alt sosyo-ekonomik düzeyden gelen çocukların daha çok istismara maruz bırakıldığı gözeçarpmaktadır, fakat yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarının fiziksel, duygusal ve cinsel anlamda ne derecede istismara maruz kaldıkları yeteri kadar bilinememektedir. Bu araştırmanın amacı; farklı sosyo-ekonomik düzeydeki ergenlerin çocukluk yaşantılarında maruz kaldığı istismar durumlarını incelemek ve ergenlerin ailelerindeki risk faktörleri ve sorunlarını ortaya koymaktır. Araştırmayı gerçekleştirebilmek için TÜİK'in bölgelere göre gelişmiş- lik düzeyi (zengin-orta-fakir) verilerine göre oluşturulmuş okul belirlenmiş ve Ankara Altındağ'da 165; Ankara Çankaya'da 166 olmak üzere toplamda 331 ergene ulaşılmıştır. Araştırmada "Çocukluk Yaşantıları Örselenme Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek fiziksel, duygusal ve cinsel örselenme alt ölçeğinden oluşmaktadır. Ölçek geçmiş yaşamda maruz kalınan istismarı boyutlu olarak ölçmektedir. Elde edilen verilerin girişi SPSS (versiyon 15) ile gerçekleştirilmiştir. Değişkenlerin niteliğine göre; %, ttesti, anova, kruskal wallis, korelasyon ve ki-kare gibi analizler kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları; -çocukluk örselenme yaşantılarından edinilen Ölçek puanlarına göre- fiziksel ve duygusal istismarın Altındağ ve Çankaya'da eşite yakın olduğunu ve fiziksel ve duygusal istismarın yalnızca alt sosyo-ekonomik düzeyde değil, eğitim ve gelir düzeyi daha iyi düzeyde olan Çankaya'daki ailelerin çocuklarında da görüldüğünü göstermektedir. Bunun yanı sıra araştırmada ailedeki gelir durumunu 740 TL ve altı olarak beyan eden Altındağ'daki ergenlerin fiziksel ve duygusal açı- dan diğer gelir gruplarına göre daha fazla örselendiği ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları cinsel istismarın Çankaya'da; ekonomik istismarın ise Altındağ'da daha fazla olduğunu göstermektedir. Araştırma yüksek sosyo-ekonomik düzeyden gelen ailelerin çocuklarının da fiziksel, duygusal ve cinsel açıdan örselendiğini göstermektedir. Bu nedenle ailelere yönelik sosyal çalışma uygulamalarının iki sosyo-ekonomik yapıyı içerecek biçimde oluşturulması gerekmektedir.

Abstract

Abuse is series of behaviours that aflect the physical, psychological and social development of the children. Literature reveals that children from lower socio-economic status are more exposed to abuse, but it is not known enough to what extent children of higher socio-economic status families are abused physically, emotionally and sexually. Purpose of this research is to examine the cases of abuse that the adolescents from dijferent socio-economic levels faced in their childhood, and putforth the risk factors and problems in their families. In order to conduct the research schools were determined according to TÜİK (Turkish Statistical Institute) data and 331 adolescents were reached ofwhich 165 werefrom Altındağ and 166 from Çankaya. Childhood trauma scale was used in the research. This scale is comprised of the physical, emotional and sexual abuse sub-scales. 1t measures the past abuse in dimensions. The data obtained were processed via SPSS (version 15). Analyses such as %, test, and ANOVAs, kruskal wallis, correlation, and qi-square were used according to the quality of the variables. Thefact that the physical and emotional trauma scores appeared out to be almost equal at Altındağ and Çankaya indicates that physical and emotional abuse are seen not only in the lower socio-economic level, but also in the families in Çankaya whose level ofeducation and income is higher. Besides, it appears out that the adolescents at Altındağ who states that the income ofthefamily is either 740 TL or below were more abused physically and emotionally compared to the other income groups.The research results show that sexual abuse is seen more at Çankaya; and economic abuse is seen more atAltındağ. The study indicated that children of the families from 76 higher socio-economic levels are also exposed to physical, emotional and sexual abuse. Thus, social work practices with families should be constructed as including the two socio-economic structures.