METODOLOJİK PROBLEMLERİN KISKACINDA TÜRK MUHAFAZAKÂRLIĞI

Özet

Çalışmada, "muhafazakâr" kavramının Türkiye'de muteber bir sıfat ola­rak kabul edilmeyişinin teorik ve metodolojik kökenlerine değinilmiştir. Te­orik sorunsal, modernleşme teorilerinin gelenek-modernlik dikotomisi da­hilinde tartışılmış ve geleneğe analitik yaklaşımın ana hatları belirlenmiştir. Muhafazakârlığa verilen geleneğin sahipliği payesinin sorunlu oluşu, sa­dece, geleneğin belirli biçimlerinin reaksiyonerlik ve ulusal kalkınma ideo­lojileri tarafından da benimsenmesinden ileri gelmez. Modern özne'nin nesneleştirimi içinde, içsel ve dışsal doğa'nın ve Doğu'nun yanısıra, gele­ nek'in de yer alması, metodolojik sorunun ideolojik arkaplanına işaret eder. Batı-dışı toplumların "batıya rağmen batılılaşan" -paradoksal- ulusal kal­kınma ideolojileri de, geleneğe verdiği negatif anlamla hegomonik söyleme dahil olmaktadır. Böyle bir tarihsel durumda, muhafazakârlığın özel bir dil olarak ele alınması da güçleşir. Muhafazakârlığın reaksiyoner bir tutum ya da mizaç olarak ontolojik-davranışsal tarifi, belirli karakteristikleri ve kün­yesi olan ideolojik bir yapı olduğu gerçeğini de gözden kaçırır. Oysa, muhafazakârlık, ideolojiler çağının bir üyesi, Türk muhafazakârlığı da liberalizm, sosyalizm ve Kemalizm gibi Türk ideolojilerinden biridir.