II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ TÜRKÇÜ, İSLÂMCI ve BATICI GÖRÜŞLERE MENSUP AYDINLARIN TOPLUMSAL DEĞİŞME TELAKKÎLERİ

Özet

II. Meşrutiyet döneminde Osmanlı toplumu, diğer bütün dönemlerden daha büyük ve karışık sorunlarla karşılaşmıştır. Dönemin aydınları bu sorunları süreli yayınlarda ve müstakil eserlerde konu edinmişler, hem devletin hem de Os­manlı Toplumunun refahı için çareler aramışlardır. II. Meşrutiyet dönemi ay­dınlarının bâriz vasıflarından biri, mevcut şartlara ayak uydurmaya çalışmaları ve değişimcilikleridir. Toplumun iç dinamiklerinden ve dış kaynaklardan hare­ketle ortaya çıkan sorunlar karşısında aydınlar, köklü bir değişimin vazgeçilmez olduğunu sürekli olarak savunmuşlardır. Siyasî olarak farklı düşüncelere sahip aydınların, toplumsal değişmenin nasıl olacağına ilişkin görüş, öneri ve düşün­celerinde büyük benzerlikler vardır. Bu araştırmada aydınların toplumsal deği­şime ilişkin görüş ve önerileri üzerinde durulmuştur.