Karabâş-ı Velî'nin elifbânın ilk dört harfini İbn Arabî perspektifinden yorumlaması üzerine

On Karabâş-ı Velî's interpretation of the first four letters of the Arabic Alphabet throught Ibn Arabi's perspective

Özet

Bu makale, XVII. yüzyılın sûfîlerinden Karabâş-ı Velî’nin, İbn Arabî perspek tifi içinde Arap alfâbesinin ilk dört harfinden çıkardığı mânâlar üzerinde dur maktadır. Karabâş-ı Velî bu yaklaşımlarıyla sûfî nazarında Allah, kâinât, insanve Kur’ân arasındaki alâkayı ortaya koymaya çalışmıştır. Bu noktada ele aldığıtemel argüman, tasavvuf kitaplarında hadîs-i kudsî olarak nakledilen “Küntükenz…” hikmetidir. Bu sözdeki her ifâdeyi, elifbânın ilk dört harfiyle irtibat landırmış, her irtibâtın da önce varlık alanında merâtib-i vücûdla, sonra değeralanında tasavvufî mertebeler olan şerîat, tarîkat, mârifet ve hakîkatla irtibâtınıkurmuştur. Böylelikle müellif harflerden hareketle hem varlık düşüncesini or taya koymuş, hem de bu varoluş durumu içerisinde insanın ahlâkî yükselişinintemellerini aramıştır. Müellife göre insanın yükselişini sağlayan bilgi, ilâhî isimve sıfatların kendi varlığında tam olarak tahakkuk ettirilmesiyle elde edilebil mekte ve bu usûl yardımıyla varlık, bilgi ve değer üçlüsünün insanda tam birtevhîdi hedeflenmektedir.

Abstract

This article deal with the meanings that Karabâş-ı Velî deduced from the FirstFour letters of the Arabic Alphabet in the light of Ibn Arabi’s Perspective. Bythis approach, Karabâş-ı Velî tries to present the relationship between Allah,universe, human beings, and Qur’an in the eyes of the Sufis. His main argu- ment is the wisdom of “Kuntu kanz … (I was a treasure)” reported as a sacrednarration in the Sufi literature. He correlates every word of this tradition withthe first four letters of the Arabic alphabet. He then shows the connection ofevery correlation with the stations of the body in the world of existence andthen with the Sufi stations of shari’ah, sufi path (tariqa), knowledge of Allah(ma’rifah), and the Truth (haqiqah) in the world of values. Thus the author notonly offers his view about existence by means of the letters of the alphabetbut also looks for the foundations of people’s moral ascendance in this stateof existence. According to the author, the knowledge which ascends humanbeings can be achieved by realization of Divine attributes and names in theirown existence, and the aim is a complete unification of the trinity of existence,knowledge, and value by means of this method.