Sipehsâlâr: II. Gazneliler

Özet

Sipehsâlârlık, Gazneli Devleti’nin idarî organizasyonunda önemli bir makam idi. Başlangıçtahanedan mensuplarının Horasan sipehsâlârı olarak görev yaptıkları anlaşılmaktadır. Ancak SultanMes’ûd döneminde Selçukluların Horasan’a hâkim olmalarının ardından durum değişmiş ve bumakama getirilen kişiler sadece Gazneli ordularının başkomutanlığı görevini yürütmüşlerdir.Gazneli ordusunun savaş düzeninde sipehsâlar genelde sağ kanatta yer almaktadır. Sipehsâlâr,zaman zaman görevi icabı emrindeki askerlere sultanın önünde geçit resmi yaptırmaktadır.Gönderildikleri veya tayin edildikleri bölgede adlarına hutbe okunmaktadır. Sultan Mes’ûddöneminde orduyla ilgili konularda sultan tarafından yapılan toplantılara sipehsâlâr dakatılmaktadır. Bu makalede Gazneliler döneminde sipehsâlârlığın gelişimi ve bu görevde bulunanşahısların faaliyetleri üzerinde durulmaktadır.

Abstract

Sipahsalar is an important position in the administrative organization of the Gaznavid State. It isknown that initially members of the dynasty were employed for Sipahsalar of Khorasan.However, the situation has changed after the domination on Khorasan by Seljuks in the period ofSultan Mes’ûd. The persons had the title of Sipahsalar conducted only the chief commander of theGaznavid Army. Sipahsalar was usually placed on the right wing in the order of the Gaznavidarmy. Sipahsalar, according to his duty, occasionally make parade the troops under his commandin front of the Sultan. In region, where Sipahsalars were sent or designated, read sermon on behalfof them. Sipahsalar also participates in the meetings, about military matters, held by the Sultan inthe period of Sultan Mes’ûd. In this article will be focused on the development of this title andactivities of the persons that had the title of Sipahsalar.