Dergiler / Tarih İncelemeleri Dergisi / 2015 / Cilt: 30 - Sayı: 1

ANTI-TURKISH LITERATURE IN 15TH- 16TH CENTURY EUROPE

15-16. Yüzyıl Avrupa sında Türk Karşıtı Edebiyat

Sayfa
231–280
DOI
—

Özet

Makale, 15-16. Yüzyıllarda, hem Batı ve Orta Avrupa hem de Balkan edebiyatındaki Türk karşıtı konuları hakkında bilgi sunmaktadır. Karşılaştırmalı incelemeler gösterir ki bazı Avrupa edebiyatları, Türk karşıtı içeriği belirten kendi karakteristik formlarını geliştirdiler: Polonya, demeçten çok okumaya yönelik bir sözlü edebiyata odaklanmışlardır. Bunlar Türkiye tarafından işgal veya tehdit edilen ülkelerde (Yunanistan, Balkanlar, Macaristan, İtalya) şiirsel formda ağıtlar, dualar ve şiirler olarak gelişmiştir. Bu çalışmalar, sessiz bir okumadan çok büyük bir kitleye söylenen bir ferman gibi sözel kültürün büyük bir parçasını oluşturmaktadır. Bu makalenin amacı, Avrupa edebiyatındaki Türk imajının nasıl olduğunu açıklamaktır. 120 yıllık araştırma alanı boyunca değişen, dinamik fenomenlerle ilgilenme yazarın tezidir. Bu dönem boyunca Avrupa halkının Osmanlı Türküne karşı, negatiften daha pozitife ve Hıristiyan Avrupanın düşmanına olan hakiki ilgisinin artışındaki yargılarının değişimi gözlenebilmektedir. Bu değişime katkısı olan etmenlerden biri de Türkleri geniş ölçüde ilgilendiren her çeşit edebiyatı ortaya koyan matbaanın icadı idi.

Abstract

The paper presents a survey of anti-Turkish themes in European literatures in the 15th-16th centuries from both Western and Central Europe and from the Balkans. Comparative analysis shows that some European literatures developed their characteristic forms of expressing anti- Turkish content: Poland specialized mainly in orations (as a literary genre, orations were intended for reading rather than delivering) while the countries directly occupied or threatened by Turkey (Greece, the Balkans, Hungary, and Italy) developed poetic literary forms: lament, prayers, or poems. These were works which were largely part of oral culture, meant for declamation to an audience rather than for silent reading. The principal goal of the article, however, is to examine how the image of the Turk was shaped in European literatures. The author s thesis is that we are dealing with a dynamic phenomenon, changing during the investigated span of 120 years. During that time one could observe a change in the attitude of the European public to the Ottoman Turks, from the negative towards more positive, and an increase in the genuine interest in the enemy of the Christian Europe. One of the factors contributing to this change was the invention of printing, which made all kinds of literature concerning the Turks more available.