Dergiler / Tarım Bilimleri Dergisi / 2004 / Cilt: 10 - Sayı: 1
Makarnalık buğday mutantlarının $M_4 ve M_5$ kuşaklarında verim ve verim öğelerinin incelenmesi
- Sayfa
- 96–103
- DOI
- —
Özet
Buğdayda elde edilen mutantların yalnız melezleme ıslahında değil aynı zamanda doğrudan çeşit olarak kullanılma potansiyelleri de vardır, istenen mutantların değişim aralığı ve sıklığı uygulanan mutagen ve genotipe göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, makarnalık buğdayda $M_4 ve M_5$ kuşaklarında verim, verim unsurları ve bazı tarımsal özellikleri yönünden kontrole göre üstünlük gösteren mutant hatları belirlemektir. Çalışmada, gama ışını uygulanmış makarnalık buğday çeşitlerinin (Sofu ve Gediz-75) mutant populasyonlarından seçilen hatlar kullanılmıştır. Denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. İncelen özellikler bakımından kontrolden düşük veya yüksek ortalamalara sahip mutantların bulunması mutasyon ıslahının potansiyelini göstermektedir. M5 kuşağında genellikle mutant hatların ortalamalarının kontrol ortalamalarına yaklaştığı görülmüştür. Her iki kuşakta da tane verimleri yüksek olan mutantların farklı özellikler bakımından da kontrole göre üstünlük gösterdikleri saptanmıştır. Bu tip mutant hatlar $M_6$ ve sonraki kuşaklar ve genetik araştırmalar için ıslah materyalini oluşturur.
Abstract
The mutants induced in wheat have potential not only for cross-breeding but also for direct release. The range and frequency of desirable mutants may differ with the mutagen and the genotype. The aims of the study were to determine mutant lines with good yielding properties compared to control for yield, yield components and some agronomic characters in the $M_4 and M_5$ generations. The lines used in the experiment were selected from mutant populations of durum wheat varieties (Sofu and Gediz-75) treated with gamma rays. The experiments were organized as a randomized complete blocks design with three replications. The mutants which have lower or higher means than control for investigated characters showed the potential of mutation breeding. The mutant means generally were at the mean level of the control in the Ms generation. Some mutants with the high grain yield in the both generations were determined to be better than the control for different characters. Such induced mutants also provide the breeding material for the $M_6$ and subsequent generations and for genetic investigations.