SAİD-İ NURSİ’NİN DÜŞÜNCE ve TUTUMUNDA İSLAMCILIK, MİLLİYETÇİLİK VE MUHAFAZAKÂRLIK

Özet

Bu çalışmada Bediüzzaman Said Nursi’nin milliyetçilik, İslamcılık ve muhafazakârlık konusundaki düşünceleri analiz edilmektedir. Bediüzzaman’ın ilgili düşünceleri onun kişisel dönüşümüne bağlı olarak değişmektedir. Bediüzzaman birinci (eski) Said döneminde siyasal İslamcı, ikinci (yeni) Said döneminde ise kültürel İslamcıdır. Üst kimlik bakımından ise her iki dönemde de İslam milliyetçisidir. Milliyetçiliğe ontolojik bakımdan olumsuz bakmaz; iyi ve kötü olarak ayrıma gider. Birleştirici ve hamiyetlendirici olanına “pozitif milliyetçilik,” yıkıcı ve bölücü olanına ise “negatif milliyetçilik” der. Birinci Said farklı İslami etnisitelerin nasıl birlik oluşturacağını, ikinci Said ise İslami grupların farklı etnik ve modern kimlikli grupların oluşturduğu toplumlarda yaşayabilme imkânlarını inceler. Bediüzzaman’ın kültürel İslamcı olması genel olarak muhafazakârlıkla ve özel olarak Türk muhafazakârlığı ile organik ilişki geliştirmesini kolaylaştırmıştır. Onun bu özelliği Türkiye’de merkez sağda kurulan muhafazakâr (liberal) demokrat partilere meşruiyet sağlamıştır.