Çanakkale Savaşları 'nın eğitim ve öğretim üzerindeki etkisi: Karesi İdâdîsi ve Sultânîsi örneği

The impact of Dardanel (Çanakkale) wars on educatıon: The case Of Karesi Secondary And High Schools

Özet

II. Abdülhamit döneminde Nehârî (gündüzlü) olarak açılan ve ilk açılan nehârî idâdîler arasında yer alan, öğrenim süresi beş yıl olan Karesi İdâdisî, (R. 1301) 23 Şubat 1886 tarihinde Balıkesirde açılmış ve sonradan Karesi Sultânisi olarak eğitim hayatına devam etmiştir. 1922 (R.1338) yılından itibaren bu okulda müdürlük yapan İsmail Hakkı bin Lâtif tarafından kaleme alınan ve okulun ders programları, personeli, öğrencileri hakkında çeşitli bilgileri içeren ve Osmanlıca olarak kaleme alınan Karesi İdâdî-Sultânî-Lisesine Mahsus Salnâme isimli eserden esinlenerek ele aldığımız bu çalışmada, bu okulun Çanakkale Savaşlarındaki katkılarından yola çıkarak, Çanakkale Savaşlarının eğitim öğretim üzerindeki etkileri hakkında bilgi vermeye çalıştık. Böylece başta Balıkesir olmak üzere yurdun dört bir tarafında kurulan bu okullarda okuyan ve mezun olan, geleceğin Türkiyesini imar edecek çok sayıda eğitimli ve nitelikli insanımızın, vatan uğruna yaptıkları fedakârlıklar gözler önüne serilmiştir.

Abstract

This study investigates the negative effect of the Wars of Dardanel (Çanakkale) across Turkey. In order to proceed the discussion of the issue, the study takes Karesi Secondary and High Schools and uses as a starting point Karesi High School Yearbook, written in the Ottaman language by İsmail Hakkı, the principle of Karesi Secondary and High Schools, between 1923-1926. This book gives various information about school personel, students and curriculum. It not only includes the names of those students who joined and died in the Wars of Dardanel (Çanakkale), but it also mentions that no student graduated from these schools during the war. Therefore, education was negatively affected by the war, in these schools yet it was not only in Balıkesir but also throughout the country. This study argues how education in general was affected by the Wars of Dardanel (Çanakkale) during and after the war, because a lot of educated, talented and qualified people, who would have re-construeted the country, died in the war. In order to clarify this view, the study will also give examples from other schools in different parts of Turkey.