Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: 33
Türk Edebiyatında 1940'lı Yıllarda Yazılan Bazı Toplumcu Gerçekçi Romanların Emek-Sermaye Bağlamında Analizi
- Sayfa
- 129–152
- DOI
- —
Özet
Edebiyatta toplumcu gerçekçilik anlayışı, 20. yüzyılda Marksist ideolojinin sanatçıya vedoğal olarak da eserlerine yansıması olarak nitelendirilir. Marksizmle olan bu direkt ilişkidendolayı toplumcu gerçekçilik, politik ve ideolojik yönü ağır basan bir sanat kuramıdır. 1930luyıllardan itibaren Rusyada etkin olan bu sanat kuramı, aynı yıllarda Türkiyede de görülmeyebaşlamış, özellikle de 2. Dünya Savaşı sonrasında etkinliğini daha da artırmıştır. Çalışmanın girişbölümünde; toplumsal gerçekçilik anlayışının ortaya çıkışı ve gelişim evreleri genel olarak elealınmış; bununla birlikte, bu akımın Türk edebiyatındaki doğal gelişim süreci de incelenmiştir.Çalışmanın gelişme bölümünde ise; 1940lı yılların sonunda kaleme alınan Cevat ŞakirKabaağaçlının Aganta Burina Burinata (1946), Reşat Enisin Ekmek Kavgamız (1947), SamimKocagözün Bir Şehrin İki Kapısı (1948), Orhan Kemalin Baba Evi (1949) gibi bazı Türkromanlarının, toplumcu gerçekçi sanat anlayışının ana temalarından biri olan emek-sermayesınıfları arasındaki ilişki temelinde incelemeleri yapılacak.
Abstract
Socialist realism in literature in the 20thcentury is basically the reflection of Marxistideology on an artist and his/her works. Because of this direct connection with Marxism,ideological and political respects are the main concern in this literary theory. Socialist realismplayed a leading role in Russian literature and started to appear in Turkey as well, becomingone of the leading literary theories towards the end of the 1940s, particularly after World WarII. This study firstly examines the nature and developmental stages of socialist realism both ingeneral and in Turkish literature. The study goes on to consider a number of socialist realistnovels such as Cevat Şakir Kabaağaçlı s Aganta Burina Burinata (1946), Reşat Enis s EkmekKavgamız (1947), Samim Kocagöz s Bir Şehrin İki Kapısı (1948) and Orhan Kemal s Baba Evi(1949), all written during the 1940s. The study discusses the works in terms of their contextualfeatures by finding common points in the relationship between the working classes and social elites.