Yeşilırmak Nehri’ndeki Sucul Diptera (Insecta) larvalarının dağılımı ve ekolojik özellikleri

Distribution of Aquatic Diptera larvae of Yeşilırmak River (Turkey) and ecological characteristics

Özet

Yeşilırmak Nehri, Türkiye’nin en önemli nehirlerinden biridir. Ancak nehrin su kalitesi tarımsal ve evsel kirlilikten etkilenmektedir. Ayrıca, barajlar ve hidroelektrik santralleri de nehrin habitat kalitesini ve biyoçeşitliliğini tehdit etmektedir. Bu çalışmayla, Yeşilırmak Nehri ve kollarındaki Diptera komunitesi belirlenmiş, Su Çerçeve Direktifi (SÇD)’nin Sistem Ave B sınıflandırmasına göre çalışılan istasyonların ekolojileri tespit edilmiş, fizikokimyasal değişkenler (su sıcaklığı, pH, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen, NO2-N, NO3-N, NH4-N, PO4-P) ve bazı metrikler (bolluk, taksa sayısı, Simpson Çeşitlilik İndeksi, Shannon-Wiener Çeşitlilik İndeksi, Margalef Çeşitlilik İndeksi) kullanılarak istasyonların su kaliteleri değerlendirilmiştir. Yeşilırmak Nehri ve kollarında, Haziran 2010 tarihinde otuz üç (33) istasyon örneklenmiş, bu istasyonlardan 20 tanesinde Diptera bireylerine rastlanmıştır. Bu 20 örnekleme istasyonundan Diptera takımına ait 16 taksa, 12 familya, 2445 birey tanımlanmıştır. İstasyonların su kaliteleri, fizikokimyasal değişkenlere göre III. Sınıf (orta kirli) ve IV. Sınıf (çok kirli) olarak belirlenmiştir.

Abstract

Yeşilırmak River is one of the most important running waters of Turkey, but the water quality of this river has been affected by agricultural anddomestic pollution. Dams and hydroelectric power plants also threaten the habitat quality and biodiversity of the river. This research contains investigation ofDiptera fauna in Yeşilırmak River and tributaries, determination ecological characteristics of the collecting sites according to System A and System BClassification of Water Framework Directive (WFD), assessment of water quality of the studied sites by measuring the physicochemical variables (watertemperature, pH, electrical conductivity, dissolved oxygen, NO2-N, NO3-N, NH4-N, PO4-P) and using some metrics (abundance, number of taxa, SimpsonDiversity Index, Shannon-Wiener Diversity Index, Margalef Diversity Index, Evenness). Thirty-three (33) sites were sampled from Yeşilırmak River and itstributaries in June 2010. Diptera individuals were detected in 20 of them. Two thousand four hundred forty-five (2445) individuals belonging to 12 familiesand 16 taxa were identified in 20 sampling sites. The water quality classes of the studied sites were Class III (moderate pollution) and Class IV (heavilypollution) according to values of physicochemical variables.