Dergiler / Muhafazakar Düşünce Dergisi / 2018 / Cilt: 15 - Sayı: 54
DİNİN İHYASI, TOPLUMUN MASLAHATI, DEVLETİN BEKÂSI: AHMET HAMDİ AKSEKİ ÜZERİNE BİR ÇÖZÜMLEME
- Sayfa
- 163–177
- DOI
- —
Özet
Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluş yılları yalnızca siyasal örgütlenmenin değil, aynı zamanda kamusal hayatın ve toplumsal yapının laikleştirilmesine yönelik köklü reformların hayata geçirildiği bir dönemi yansıtmaktadır. Bu dönemde “asri ve milli bir ulus yaratma” idealine yönelik olarak atılan adımların toplum katında her zaman güçlü bir karşılık bulabildiğini söylemek güçtür. Dönemin baskın politik eğilimlerinden güç alan pozitivist düşünce ikliminde dinsel bakiyenin de sık sık muahaze ve muhasaraya maruz bırakıldığını gözlemlemek zor değildir. Ahmet Hamdi Akseki, bu dönemde üstlendiği resmi görevlerin yanı sıra yoğun bir yayın faaliyetiyle söz konusu muaheze ve muhasaralar karşısında dikkat çekici bir misyon üstlenmiştir. Bu bildiride Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş döneminde devlet eliyle yürütülen din hizmetlerinin önemli aktörlerinden birisi olarak bilinen Ahmet Hamdi Akseki’nin düşünce ve eylem dünyası din ve devlet politikaları açısından aydınlatılmaya çalışılacak; hem devletin bekâsını hem de toplumun maslahatını önceleyen yönelimleriyle, dinin ihyasına ilişkin çabalarını nasıl dengelemeye çalıştığı tartışılacaktır.
Abstract
The founding years of the Republic in Turkey not only reflects a period of what the political organization to be put into practice, but also reflects a period in which deep-rooted reforms aimed at the secularization of public life and social structure was realised. It is hard to say that the steps taken in this period towards the ideal of “creating a contemporary and national nation” have always found a strong response at the community level. It is not difficult to observe that religious remainder is often subjected to criticism and aggression in the climate of positivist thought, which is encouraged by the dominant political tendencies of the period. Ahmet Hamdi Akseki, along with his official duties, has undertaken a remarkable mission against those criticism and aggression with his intense publication activity. In this paper, Ahmet Hamdi Akseki known as one of the key actors of the state-run religious services during the establishment of the Republic of Turkey will be tackled so that we can deeply understand his mode of thinking and accordingly evaluate how he strived to balance his efforts regarding revivification of religion on the one hand and his tendency to prioritize either perpetuity of the state or benefit of the society, on the other.