Dergiler / Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi / 2019 / Cilt: 9 - Sayı: 1
Ütopyalara Siyasal Teolojik Müdahale: Erken Cumhuriyet Ütopyalarının Kaynağı Olarak Cumhuriyetçi Sivil Din
- Sayfa
- 87–113
- DOI
- —
Özet
Çalışma, kutsallık üreten sistemlerin ideal toplum tasavvurlarına sahip ütopya metinlerine kaynaklık ettiğine yönelik bir iddiadan yola çıkmak suretiyle erken Cumhuriyet döneminde yazılmış olan iki ütopya metni Ahmet Ağaoğlu’nun Serbest İnsanlar Ülkesindeve Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Ankararomanlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Literatürde İslam’ın, Doğu toplumlarında ütopya yazınını engellediği iddiasının aksine çalışma kapsamında kutsallık sadece tek tanrılı dinlere özgü bir olgu olarak ele alınmamakta, alternatif kutsallık mekanizması olarak siyasal-sivil kutsallığa odaklanılmaktadır. Bu bağlamda; siyasal-sivil kutsallık mekanizmalarının ütopyalara kaynaklık ettiği tezinden hareketle gerekAnkara, gerek Serbest İnsanlar Ülkesinderomanlarının erken Cumhuriyet döneminde bir takım kültler ve kutsallık mekanizmaları oluşturmuş olan cumhuriyetçi sivil din vasıtasıyla ortaya çıkabildikleri ve ondan beslendikleri gösterilmeye çalışılmaktadır. İlgili ütopyaları metin analizi yöntemiyle inceleyen çalışma, onların bu alternatif kutsallıktan yoğun bir şekilde beslenmekle kalmayıp aynı zamanda bu kutsallığın bir aracı ve parçası haline geldiklerini savunmaktadır.
Abstract
Claiming that sacredness-producing systems generate utopian visions of the ideal society, this study analyzes two utopian novels written in the early Republican period: Yakup Kadri Karaosmanoğlu’s Ankaraand Ahmet Ağaoğlu’s Serbest İnsanlar Ülkesinde.Against the thesis that Islam impedes utopian writing in Eastern societies, the study extends the boundaries of the sacred beyond monotheistic religions and focuses on alternative political and civilian sacredness mechanisms. It shows that the utopian visions of both Ankaraand Serbest İnsanlar Ülkesindewere rooted in the republican civil religion, which created a number of cults and sacredness mechanisms in the early Republican period. Examining these utopias with the method of content analysis, the study argues that they were not only deeply affected by butalso actively contributed to this alternative sacredness.