Turgut Uyar’ın “Çok Üşümek” Şiiri Üzerine Bir Tahlil Denemesi

Özet

İkinci Yeni Hareketi, Türk şiirinde önemli değişimler meydana getirmiştir. Farklı akım, teknik ve bakış açılarına yönelimler, imge ağırlıklı bir dilin tercihi, söz diziminde yapılan değişiklikler gibi birçok yeniliği bünyesinde taşımış olan bu edebî hareketle Türk şiiri yepyeni bir çehre kazanmıştır. Bu yönelimin önemli temsilcileri sayılan Cemal Süreya, Ece Ayhan, Ülkü Tamer, İlhan Berk gibi şairlerin yanında Turgut Uyar da vardır. O, şiir evrenini farklı edebî akımlardan etkilenerek oluşturmuştur. Fakat İkinci Yeni anlayışının etkisiyle Uyar’ın, şiirlerini daha estetik bir düzleme oturttuğu söylenebilir. En belirgin şekilde kentleşme, bilinçaltı, yalnızlık gibi temalara yönelik kendine özgü değinisiyle bunu görebilmek mümkündür. Uyar’ın şiirlerindeki dil inceliği, onun sadece İkinci Yeni dönemi için değil, aynı zamanda modern Türk şiirinin de önemli bir şairi olarak görülmesini sağlamıştır. Şairin İkinci Yeni hareketinin niteliklerini kendisinde taşıyan ve modern hayatın içinde fakat kenarda kalmışlığın hüzünlü bir ifadesi olarak görülen “Çok Üşümek” adlı şiiriyle de bu örneklenebilir. Nitekim yapılan çalışmada da onun bahse konu olan şiiri Aktaş’ın şiir inceleme tekniğine göre incelenmiş ve şiirin derinliğine ulaşılarak İkinci Yeni etkisindeki şiirlerinin arka planının neler olduğu “zihniyet”, “dil”, “yapı”, “ahenk” ve “tema” başlıkları altında değerlendirilmiştir.

Abstract

The Second New Movement brought about important changes in Turkish poetry. Thanks to this literary movement having many innovations such as tendencies to different movement, technique and point of views, preference of an image-based language, changes in syntax, Turkish poetry has gained brand new face. Turgut Uyar also takes places beside the poets like Cemal Süreya, Ece Ayhan, Ülkü Tamer, İlhan Berk who considered as the important representatives of this movement. He formed the universe of poetry with the effect of different literary movements. However, it can be said that Uyar placed his poems on a more aesthetic platform with the effect of Second New understanding. It is possible to see this with his unique reference to themes such as urbanization, subconscious and loneliness. The delicacy of language in Uyar’s poems has enabled him to be regarded as an important poet not only for the Second New period but also for the modern Turkish poetry. It is also possible to exemplify this with the poem “Çok Üşümek” which carries the characteristics of the Second New movement and is seen as a sad expression of being in modern life but on the sidelines. Thus, in this study, the mentioned poem was examined according to Aktaş’s poem analysis technique, the background of his poems under the effect of the Second New was evaluated under the titles of “mentality”, “language”, “structure”, “harmony” and “theme” by reaching the depth of poem.