BAROK RESİM SANATINDA İSKENDERİYELİ AZİZE CATHERINE

Özet

Erken Hristiyanlık martirlerinden biri olarak kabul edilen İskenderiyeli Azize Catherine, Bakire Meryem’den sonra Hristiyanlıkta en fazla resmedilen ‘kutsal bakire’ figürüdür. On üçüncü yüzyılda derlenen Altın Efsane kitabı, azizeye ilişkin efsanelerin yaygınlaşmasında önemli rol oynar. Orta Çağ’dan beri efsanesi genişleyen ve değişen hikâyelerle donatılarak kültleştirilen Catherine; soyluluğu, felsefi bilgisi, belagatı, cesareti, zekâsı, çarpıcı güzelliği ve kararlı inancına dair hikâyeleri ile yüzyıllarca sanata konu olur. Catherine’in Orta Çağ’ın sonlarına doğru başlayan popülerliği, Rönesans ve Maniyerist dönemlerin ardından Barok dönem boyunca da Katolik Kilisesi’nin desteğini alarak devam eder. Catherine’in; portreleri, İsa ile yaptığı mistik evliliği, filozoflarla ihtilafı, pagan idollere tapmayı reddetmesi ve martirliğinin yanı sıra kutsal kabul edilen diğer figürlerle birlikte gösterildiği sayısız tasviri yapılır. Bu çalışmada müze ve galerilerde yer alan İskenderiyeli Azize Catherine’in Barok dönemde yapılmış tuval üzeri yağlıboya tablolarının araştırılması ve ikonografik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Genişletilen ve/veya değiştirilen hikâyelere dayanan bu resimler, kültleştirilen azizenin şüpheli tarihsel kişiliğine rağmen uzun yıllar hem kilise sunaklarını hem de aristokratların duvarlarını süslemiştir.

Abstract

Saint Catherine of Alexandria, considered one of the early Christian martyrs, is the most illustrated “holy virgin” figure in Christianity after the Virgin Mary. The Golden Legend book, compiled in the thirteenth century, plays an important role in the spreading of legends about the saint. Catherine, whose legend has expanded since the Middle Ages and has been cultized with changing stories; has been the subject of art for centuries with the stories about her nobility, philosophical knowledge, eloquence, courage, intelligence, striking beauty and determined belief. The popularity of Catherine, started towards the end of the Middle Ages, continues also throughout the Baroque period after the Renaissance and Mannerist periods with the support of the Catholic Church. There are numerous portraits of Catherine; her mystical marriage to Jesus, her conflict with philosophers, her refusal to worship pagan idols, and her martyrdom, as well as her numerous illustrations with other sacred considered figures. In this study, it is aimed to investigate and iconographically examine the oil paintings of St. Catherine of Alexandria on canvas, found at the museums and galleries, which were made in the Baroque period. These paintings, based on stories that have been expanded and / or changed, adorned both church altars and walls of aristocrats for many years, despite the dubious historical personality of the cultized saint.