Sermaye, Salgını Fırsata Çevirirken: MÜSİAD’ın İzole Üretim Üsleri Projesi

As Capital Turns the Pandemic into an O pp or tunit y : MUSIAD ’sIsolated Production Bases Project

Özet

MÜSİAD, Korona Sonrası Üretim-Ticaret-Yatırım Planlaması / Normalleşme için Üretim Hamlesi başlıklı Üretim ve Yatırım Üsleri Projesi’yle, Tekirdağ, İstanbul Hadımköy, Hassa ve Karadeniz’de olmak üzere toplam dört bölgede “izole üretim üssü” kurulması planlandığını ilan etti ve projenin ayrıntılarını Mayıs 2020’de paylaştı. Küçük ve orta ölçekli sermayenin, KOBİ’lerin temsilcisi olan MÜSİAD, salgın sırasında ya da herhangi bir felaket karşısında üretimin durmadan devam etmesini sağlayacak bir mekânsal düzenlemeyi önerdi ve bunun için harekete geçti. Bu makale, MÜSİAD’ın İzole Üretim Üsleri Projesi’nden hareketle salgın gibi olağanüstü durumlar karşısında sermaye sınıfının, emek rejimine nasıl müdahalelerde bulunabileceğini irdeliyor. Son otuz kırk yılda çalışma ilişkilerinde, emek rejimlerinde ve emeğin denetim süreçlerinde meydana gelen değişiklikler ışığında bu projenin genel bir değerlendirmesini sunmayı amaçlıyor. Makale, bu projenin, sermayenin emek denetimi için farklı üretim modellerinde başvurduğu stratejileri bir arada barındırdığını ve Asya ülkelerinde yaygınlaşan yatakhane emek rejimiyle ciddi benzerlikler taşıdığını iddia ediyor. Sermayenin salgını fırsat bilerek sunduğu bu projenin ve bu tür bir mekânsal düzenlemenin yaygınlaşmasının işçi sınıfı açısından ne anlama geldiğinin ve olası sonuçlarının altını çiziyor

Abstract

MUSIAD announced that it is planned to establish “isolated production bases” in four regions ( Tekirdağ, Istanbul Hadımköy, Hassa and the Black Sea), with its project titled as “ProductionTrade-Investment Planning / Production Move for Normalization After Corona” and shared details in May 2020. MUSIAD, the representative of small and medium-sized capitals and SMEs, proposed a spatial arrangement that would allow production to continue uninterrupted during the pandemic or in the face of any disaster. This article examines how the capitalist class can intervene in the labour regime in the face of extraordinary situations such as pandemics, with reference to MUSIAD’s Isolated Production Bases Project. It aims to present an overview of this project considering the changes in labor relations, labor regimes and labor control processes over the last thirty or forty years. The article claims that this project incorporates the strategies capital uses in different production models for labor control and has serious similarities with the dormitory labour regime that has become widespread in Asian countries. It also highlights the implications and possible consequences of this project and the proliferation of this type of spatial arrangement for the working classes.