ASABİYE KAVRAMI IŞIĞINDA TÜRKLERİN SUFİLEŞMESİ VE TARİKATLAR

Özet

Türklerin İslamiyet’i kabulü, hem İslam hem de Dünya tarihi açısından son derece önemli sonuçları olan bir gelişmedir. OrtaAsya’nın göçebe ve savaşkan halkı, Müslüman olduktan sonra tarihi etkileyecek devletler kurmuşlardır. Bu çalışmada TürklerinMüslüman olma süreci üzerinde durulacaktır. Bölge insanının İslamiyet öncesi inançları, bu inançlardaki mistik öğelerinİslamlaşma sürecine ve biçimine etkileri değerlendirilecektir. Bu değerlendirmede İbn Haldun’un asabiye kavramı analizverisi olarak ele alınacaktır. İslam öncesi ve İslam sonrası dini durumun, geliştirilmesi muhtemel boylar üstü bir asabiye inancıaçısından işlevselliği ve sürdürülebilirliği mukayeseli şekilde tartışılacaktır. Aynı zamanda Türklerin Sünnilik ve sufilik eksenindeİslamlaşmasının, yöneldikleri mülke etkisine de değinilecektir.

Abstract

Acceptance of Islam by the Turks is an event that has very important consequences for both world and Islam history. Nomad and warrior people of Middle Asia founded states which would affect the history after they accepted Islam. This paper will focus on the process of Islamization of Turks. It will be viewed that pre Islamic beliefs of people of the region, and the effects of the mystical elements in these beliefs to the Islamization process and shape. At this view, İbn Haldun’s asabiyyah will be discussed as review data. The functionality and maintability of the pre-Islamic and post-islamic religious situation, in terms of probable evolving of high clan asabiyyah belief, will be comparatively analyzed. At the same time the effect of the Islamisation of Turks at the axis of sunnisim and sufism on their trend of government will also be mentioned.