İLLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GELİŞMİŞLİKLERİNE GÖRE SIRALANMASI: PROMETHEE YÖNTEMİ İLE ÖRNEK UYGULAMA

RANKING OF THE CITIES ABOUT INFORMATION AND COMMUNICATION TECHNOLOGY DEVELOPMENTS: A SAMPLE APPLICATION WITH THE PROMETHEE METHOD

Özet

Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), günlük hayatı her yönüyle etkilemektedir. İletişimde, ticarette ve kültürel etkileşimdesınırların kalkması ile birlikte küreselleşen dünyamızda bilginin işlenmesi, saklanması ve yeniden kullanılmasına imkânsağlayan BİT gelişmişliği büyük önem arz etmektedir. Literatürde ülkelerin BİT gelişmişliği küresel çapta incelenmiş vedeğerlendirilmiştir. Buna rağmen yerel düzeyde benzer bir çalışmaya rastlanmamıştır.Bu çalışmada, Türkiye’de illerin BİT gelişmişlik düzeyleri 2012 ve 2016 yılları kapsamında PROMETHEE yöntemi ile incelenmiştir.Çalışmada BİT; erişim ve kullanım olmak üzere iki temel faktör altında değerlendirilmiştir. Bunlardan erişim; kişi başı düşenfiber optik kablo uzunluğu, sabit geniş bant internet abone doluluk oranı, sabit hat doluluk oranı, internet erişimli hane sayısı,kullanım; düzenli internet kullanıcısı, geniş bant internet abone oranı, mobil geniş bant internet abone oranı, kişi başı düşenmobil telefon abone sayısı ile ölçülmüştür.Çalışmanın sonucunda Marmara ve Karadeniz bölgelerindeki illerin BİT gelişmişlik düzeylerinin Doğu ve Güneydoğu Anadolubölgelerinden daha yüksek olduğu, gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesinde kullanım göstergelerinin erişim göstergelerindendaha etkili olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract

Information and communication Technologies (ICT) affect daily life in every way. The development of ICT, which enable the processing, storage and reuse of information in our globalized world, is a crucial issue as well as removing the borders of communication, trade and cultural interaction. In the literature, countries’ ICT development has been examined and evaluated globally. Nevertheless, no similar work was found at the urban and rural level. In this study, ICT development level of the cities in Turkey were investigated by the application of PROMETHEE method between 2012 and 2016. ICT is evaulated with two factors as access and use. The access is evaluated with fiber optic cable length per person, fixed broadband internet fraud rate, fixed flat occupancy rate, number of households with internet access; usage is evaluated with regular Internet users, broadband internet subscribers, mobile broadband internet subscribers, mobile phone subscribers per capita. As a result of the study, it is found that the ICT development levels of the Marmara and Black Sea regions are higher than the eastern and southeastern Anatolia regions and that the usage levels are more effective than the access indicators.