GÜRCİSTAN ARŞİV BELGELERİ IŞIĞINDA ÇARLIK RUSYASI DÖNEMİ’NDE RUSÇA YAYINLANAN KARS GAZETESİ YAZILARINA BİR BAKIŞ

EVALUATIONS ON THE ARTICLES PUBLISHED IN THE KARS NEWSPAPER DURING THE PERIOD OF TSARIST RUSSIA

Özet

1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı’ndan sonra Kars, 3 Mart 1918 Brest Litovsk Antlaşması’na kadar Rus yönetiminde kalmış ve busüreç zarfında her alanda bir Ruslaştırma politikası uygulandığı için halk Anadolu’nun iç kısımlarına göç etmeyi tercih etmiştir.Göç etmeyip bölgede kalan Türk halkının Anadolu ile bağlantısı kesilmeye çalışılmış, Kars’ta Türkçe yayına izin verilmemiş veşehre dışarıdan Kuran-ı Kerim dışında kitap sokulmamıştır. Bu dönemde Rus yönetimi tarafından çıkarılan “Kars gazetesi”,Rusça olduğu için Türk halkı için yayın değeri taşımamasına rağmen tarihi açıdan büyük öneme haizdir. Kars gazetesi 1883-1917 yılları arasındaki döneme ait önemli bilgiler içermiştir.Çalışmadaki amaç gazete vesilesi ile bölgedeki yaşanmışlıkları ortaya çıkarmak ve yine bu gazete vesilesi ile Rus aydınlarınınve yönetiminin Türk-Müslüman halka yönelik bakış açısının tespitini yapmaktır. Bu doğrultuda gazetenin temin edilen sayılarıincelenmiş, kıymetli öğrencim Dilbar İzatova’nın desteği ile çevirisi yapılmış, gazete ile ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir.

Abstract

After 1877-1878 Ottoman-Russian War, Kars remained under Russian rule until the Treaty of Brest-Litovsk dated March 3, 1918, and during this process, because it applied a Russianization policy in all areas, the people preferred to migrate to the inner parts of Anatolia. Turkish people who did not immigrate and remained were tried to be disconnected with Anatolia, Turkish broadcasting was not allowed in Kars and any book excepting the Holy Koran was not allowed in the city. In this period of time, because the Kars Newspaper published by Russia was in Russian, it historically has a great importance, although it has no value for the Turkish people. The Kars newspaper included important information from the period between 1883-1917. The aim of the study is to reveal the experiences in the region through the newspaper and to determine the perspective of Russian intellectuals and administration towards Turkish-Muslim people. In this direction, the supplied issues of the newspaper were examined and translated with the support of my esteemed student Dilbar İzatova and some evaluations related to the newspaper were included.