CEM SULTAN’IN TÜRKÇE DÎVÂNI’NDA ÖZGÜN BENZETME VE HAYALLER

Özet

Cem Sultan, gerek tarihî şahsiyet olarak gerekse 15. yüzyıl Türk Edebiyatı’nın başarılı bir şairi olması hasebiyle, hem Türktarihi hem de Türk edebiyatı araştırmacılarının ilgi odağı olmuştur. Onun Türkçe Dîvân’ı her iki alan için de önemli çıkarım vesonuçlara ulaşılabilecek bir kaynak eserdir.Klâsik Türk Şiiri’nde şairler sınırlı teşbih, istiâre ve hayalleri kullanarak şiirler yazmak durumunda kalmışlar; ancak büyük ve ustaşairler bu sınırları zorlayarak yepyeni fikir, benzetme ve hayalleri şiir dünyasına katmayı başarmışlardır.Makale konusunu oluşturan Cem Sultan’ın Türkçe Dîvânı’nda bu türden özgün söyleyişlere, orijinal teşbihlere, hayallereziyadesiyle rastlamak mümkündür. Bu çalışmada, Cem Sultan’ın Türkçe Dîvânı’ndaki şaire özgü benzetme ve hayaller tespitedilip şairin bu husustaki özgünlüğünü ortaya koymak amaçlanmaktadır.Bu çalışmada, Cem Sultan’ın Türkçe Dîvânı’ndaki, Klâsik Türk Şiiri’nde çokça rastlanmayan, orijinal benzetme ve hayallerin yeraldığı düşünülen beyitler tespit edilmiş, bu beyitlerdeki özgün benzetme ve hayallerin önceki yüzyıllarda yaşamış ya da şairinçağdaşı olan başka şairler tarafından kullanılıp kullanılmadığı araştırılmıştır.

Abstract

Cem Sultan has been the center of attention for both Turkish history and Turkish literature researchers, both as a historical figure and as a successful poet of 15th century Turkish Literature. His Turkish Divan is a source of inference and conclusions for both areas. In Classical Turkish Poetry, poets had to write poems using limited simile, metaphor and dreams; however, great and master poets have succeeded in pushing these boundaries and adding new ideas, analogies and dreams to the world of poetry. It is possible to come across such original sayings, original similes and dreams in the Turkish Language of Cem Sultan, which constitutes the subject of the article. In this study, it is aimed to reveal the poet's unique analogy and dreams in the Turkish Divan of Cem Sultan and to reveal the poet's originality in this regard. In this study, the couplets in the Turkish Divan of Cem Sultan, which are not common in the Classical Turkish Poetry, and which are thought to contain the original analogy and dreams, were determined, the original analogy and dreams in these couplets have been explored whether they were used by other poets who lived in previous centuries or were contemporary of the poet.