Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: 44

Hattat İsmail Zihni Paşa: Bir Osmanlı Devlet Adamı ve Mucidinin Hayatı ve Vefatı

Hattat İsmail Zihni Pasha: Life and Death of an Ottoman Statesman and an Inventor

Sayfa
67–98
DOI
—

Özet

Bu makalenin ana meselesini 18. asır sonlarında Osmanlı İmparator luğu’nda bir devlet adamı kimdir sorusu oluşturmaktadır. Bu devir bir dizi siyasi ve diplomatik buhranların sonucunda kimliklerin ve bağlılıkların masaya yatırıldığı bir azim karışıklık devriydi. Makale Osmanlı İmparatorluğu’nda teknoloji transferi ve söz konusu teknolojinin adaptasyonu ile yönetici ricalin yeniliklere karşı tutumları hakkındaki genel geçer görüşleri sorgulamaktadır. İzlenen yöntem bir Osmanlı devlet adamının, İsmail Zihni Paşa’nın, tahsili, bürokratik kariyeri ve mucitliğine yoğunlaşmak olacaktır. Sonuç olarak, belge ve metinsel kaynaklar sayesinde gördüğümüz hizip siyasetine dahil oluşu ve tereke kayıtlarının ifşa ettiği mal varlığı edinme yolları açısından İsmail Zihni Paşa devrinin tipik bir Osmanlı paşasıydı. Ne var ki, teknolojik yeniliklere ve mekanik eşyalara karşı duyduğu heyecan açısından pek de tipik bir paşa değildi. Umulur ki, bu makale “Osmanlı kimdir?” sorusunun ne kadar karmaşık cevapları olabileceğinin bir göstergesi olsun

Abstract

e principal concern of this paper is to shed light on the question of what it took to be an Ottoman for a statesman in late 18th century. is was an age of significant turmoil caused by a series of diplomatic and military crises when identities and allegiances were recast. e present paper will challenge the conventional views about the adoption and adaptation in the Ottoman Empire and the attitudes of the Ottoman ruling elite towards innovation in this period. Based on the Ottoman archives and narrative sources, the essay will focus on the educational background, bureaucratic career, and inventive mind of an Ottoman statesman: İsmail Zihni Paşa. While his membership to a faction and accumulation of wealth were typical in the career of an Ottoman statesman, his passion for technological invention and taste for artifacts of wonder were not. It is hoped that this essay will contribute to the question of “who is an Ottoman?”

Anahtar kelimeler: İsmail Zihni Paşa, Halil Hamid Paşa, Osmanlı Askeri Islahatları, Seri Atışlı Tüfek, Galatasaray, Tereke