Dergiler / Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 0
HTEA TEMELLİ CRITIC YÖNTEMİ İLE BİR DEVLET HASTANESİNDE RİSK DEĞERLENDİRME UYGULAMASI
- Sayfa
- 176–187
- DOI
- —
Özet
Risk değerlendirme, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin en önemli aşamalarından birisidir. Risk değerlendirme ile var olan veya ortaya çıkması muhtemel tehlikeler belirlenmekte ve bunlara ilişkin düzeltici-önleyici tedbirler planlanabilmektedir. Literatürde risk değerlendirme amacıyla geliştirilen birçok yaklaşım bulunmaktadır. Bunlar arasında en çok kullanılanlardan birisi Hata Türleri ve Etkileri Analizi (HTEA)’dir. HTEA’nde, olasılık, şiddet ve saptanabilirlik faktörleri dikkate alınarak hata türlerine ilişkin risk seviyeleri belirlenmektedir. HTEA, hata türlerinin birçok risk faktörü dikkate alınarak uzmanlar tarafından değerlendirilmesi nedeniyle Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) problemi yapısındadır. Ancak, HTEA’nin farklı risk faktörlerini dikkate almaması, uzman görüşlerinin birleştirilmesi prosedürü, risk faktörleri arasındaki ilişkilerin modellenmemesi gibi geliştirilmesi gereken yönleri de bulunmaktadır. Bu yönlere ÇKKV yapısı uygulanarak yöntemin performansı arttırılabilir. Çalışmada, HTEA yöntemi ile CRITIC (Criteria Importance Through Inter criteria Correlation) yöntemi birleştirilerek yeni bir risk değerlendirme yaklaşımı oluşturulmuştur. CRITIC, kriterler arasındaki ilişkinin gücü ve yönünü kullanarak kriter önem ağırlıklarını belirlemektedir. Önerilen risk değerlendirme yaklaşımı bir devlet hastanesinde uygulanarak öncelikle önlenmesi gereken hata türleri belirlenmiştir. Bu kapsamda hastanenin genelinde ortaya çıkabilecek on farklı hata türü beş farklı risk faktörü dikkate alınarak sıralanmıştır. Sonuçta; yangın söndürücülerin periyodik kontrollerinin yapılmaması, ilaç ve malzeme dolaplarının duvara sabitlenmemesi, yoğun bakım ünitesine izinsiz giriş-çıkışların olması durumlarının öncelikle önlenmesi gereken hata türleri olduğu belirlenmiştir.
Abstract
Risk assessment is one of the most important steps in the health and safety management system. The risk assessment identifies existing or emerging hazards, and corrective-preventive measures related to these hazards can be planned. There are many approaches developed for risk assessment in the literature. One of the most used of these is Failure Modes and Effects Analysis (FMEA). FMEA is a Multi-Criteria Decision Making (MCDM) problem because the failure modes are evaluated by experts considering many risk factors. However, FMEA also has some aspects that need to be improved, such as not taking into account the different risk factors, the procedure of combining expert opinions, modeling the relationships among risk factors. The performance of the method can be improved by applying the MCDM structure. In the study, a new risk assessment approach was developed by combining the FMEA and the CRITIC (Criteria Importance Through Inter criteria Correlation) method. CRITIC identifies criteria importance weights by using the strength and direction of the relationship between the criteria. The proposed risk assessment approach is implemented in a state hospital to identify the types of errors that should be avoided first. Within this scope, ten different failure modes that can occur throughout the hospital are ranked according to five different risk factors. After all; it was determined that to control the fire extinguishers periodically, fixation of medicine and material cabinets to the wall, and intrusion into and out of the intensive care unit failure modes should be primarily avoided.