Dergiler / Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 2
BÜYÜK SİNCANLI (SİNANPAŞA) OVASI (AFYONKARAHİSAR) SU KAYNAKLARININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ
- Sayfa
- 239–249
- DOI
- —
Özet
Büyük Sincanlı (Sinanpaşa) ovası, İç Anadolu bölgesinde ve Afyonkarahisar ilinin batısında yer almaktadır. Ovanın yer aldığı havza, Türkiye’deki 26 adet büyük ölçekli hidrolojik havzalardan biri olan Akarçay Havzası’nın başlangıcı ve alt havzası konumundadır. Çalışma alanının temelinde Orta Triyas-Jura yaş aralığında çökelmiş dolomit, dolomitik kireçtaşı ve kristalize kireçtaşlarından oluşan kaya birimleri yer almaktadır. Flüviyal, gölsel, alüviyal çökeller ile volkanitlerden oluşan karasal Neojen çökelimi ise temel üzerindeki örtü kayalarıdır. Bu çalışma kapsamında ovayı temsil edecek şekilde belirlenen 6 ayrı lokasyondan su kaynağı örnekleri alınmış ve suların hidrojeokimyasal değerlendirmesi yapılmıştır. Havzadaki kaynak suları CaMgHCO3 sular fasiyesine sahiptir. Kaynak suları Schoeller içilebilirlik diyagramına göre “çok iyi-iyi kaliteli” sular, sulama suyu kalite değerlendirmesine göre ise “C1S1-C2S1” sular sınıfındadır. Ayrıca, Yağpınarı kaynağında tarımsal faaliyetlerde kullanılan zirai ilaç ve gübrelere bağlı olarak amonyak konsantrasyonunda artış (0.04 mg/l) gözlenmektedir. İz element analiz sonuçlarına göre ise Kılınçaslan kaynağında As artışı dışında negatif etki tespit edilmemiştir. Arsenik konsantrasyonundaki artışın Kılınçaslan kaynağının beslenim alanında yayılım gösteren volkanik kayaçlara bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir.
Abstract
Büyük Sincanlı (Sinanpaşa) plain is located in the Central Anatolia Region and west of the Afyonkarahisar province. The basin is the beginning and the sub-basin of the Akarçay Basin, which is one of 26 large-scale hydrological basins in Turkey. The rocks are comprised dolomite, dolomitic limestone and crystallized limestones deposited during Middle Triassic-Jurassic at the base of the study area. Cover rocks are the terrestrial sedimentation of Neogene, which is comprised fluvial, lacustrine, alluvial deposits with volcanic. In this context, water spring samples were taken from 6 different locations to represent the plain and hydrochemical evaluation of the waters was carried out. Spring waters in the basin have CaMgHCO3facies. According to the Schoeller drinkability diagram, spring waters in the basin are classified as "very good-good quality” waters and in terms of irrigation water quality evaluation are “C1S1-C2S1” classified. Ammonia concentration increase (0.04mg/l) is observed due to agricultural chemicals and fertilizers used in agricultural activities in the Yağpınarı spring. According to trace element analysis results, no negative effect was found except for As increase in Kılınçaslan spring. The increase in arsenic concentration was assessed due to volcanic rocks spreading in the recharge area of the Kılınçaslan spring.