Dergiler / Mühendislik bilimleri ve araştırmaları dergisi (Online) / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 1

Ekmeklik Buğday Islah Programlarında Gluten Kalitesinin Değerlendirilmesi

Evaluation of Bread Wheat Quality in Bread Wheat Breeding Programs

Sayfa
141–151
DOI
—

Özet

Gluten kalitesi, ekmeklik buğdayın birçok farklı son ürüne uygunluğunu belirleyen ana faktördür. Ekmeklik buğday hatlarının nihai ürüne uygunluğunun belirlenmesinde gluten kalitesini değerlendirmek için buğday ıslah programlarında birçok kimyasal ve enstrümantal test kullanılmaktadır. Numune sayısının fazla olduğu, seçim süresinin kısa olduğu ve analizlerin maliyetinin yüksek olduğu durumlarda, gluten kalitesinin değerlendirilmesinde az miktarda numune gerektiren ve hatta doğrudan tam buğday unuyla yapılan küçük ölçekli kimyasal testler tercih edilirken ileri aşamalarda ise daha kapsamlı testler yapılır. Bu çalışmada, Eskişehir Geçiş Bölgesi Tarımsal Araştırma Enstitüsü (GKATE) ekmeklik buğday ıslah programının farklı ıslah evrelerindemateryalleri gluten kalitesinin belirlenmesinde uygulanan yöntemler değerlendirilmiştir. Çalışma, özellikle seleksiyonda ıslah programlarına önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract

In this study, tests conducted to determine gluten quality in different bread wheat breeding stages were evaluated. As a result of the study, in the PreliminaryYield Trial, the lines 35, 144, 270, 22, 96, 210, 254, and 280 having with strong gluten quality were found good potential for bread-making in rainfed, and the lines 110, 113, 197, 205, 216, 217, 226 and 232 having low gluten quality had biscuit-making potential in irrigated condition. The gluten quality parameters of the lines recommended for bread-making quality in the Yield Trial were higher than those recommended for biscuit products. In the Region Yield Trial, the lines 1, 8, 7 and 19 had high bread-making quality potential. Among the locations where the Regional Yield Trials were conducted, Eskişehir was evaluated as high, Afyon as good, Hamidiye and Uşak as medium, and Kütahya as low gluten quality. From pre-registration adaptation trials, the lines 7 and 11 in rainfed and the lines 5 and 8 in irrigated have been highly promising with high bread-making quality potentials.