Mersin ili erkenci kayısı bahçelerinde Şeftali güvesi, Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae)’nin popülasyon yoğunluğu ve bulaşıklık oranının belirlenmesi

Determination of population density and infestation rates of peach twig borer, Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae) on early apricot orchards in Mersin province

Özet

Amaç: Şeftali güvesi, Anarsia lineatella (Lepidoptera: Gelechiidae), ülkemizde kayısının en önemli zararlılarından birisidir. Çalışma 2013-2014 yıllarındaMersin ilinin Anamur ilçesinde bulunan erkenci kayısı bahçelerinde şeftali güvesi’nin popülasyon yoğunluğu ve bulaşıklık oranlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem ve Bulgular: Çalışma Anamur’un Kalınören (Trintina), Ören (Trintina), Cerenler I (Nimfa), Cerenler II (Trintina) ve İskele (Trintina) köylerinde bulunan beş erkenci kayısı bahçelerinde yürütülmüştür. Çalışmada şeftali güvesi feromonu (E-5 Decenyl acetate 5,0 mg/kapsül E5 Decenol 1,0 mg/kapsül) ve Econex polillero tuzak + DDVP emdirilmiş tablet kullanılmıştır. Örnekleme yapılan her bahçede bir adet tuzak mevcuttur. Tuzaklar kayısı ağacının güney doğu tarafına yerden yaklaşık 1.5-2m yüksekliğe asılmış, haftalık olarak kontrol edilmiş, yakalanan şeftali güvesi erginleri sayılıp temizlenmiştir. Tuzaklardaki feromonlar her 40 günde bir yenileri ile değiştirilmiştir. Şeftali güvesinin bulaşıklık oranı feromon tuzaklarının kurulduğu kayısı ağacı hariç, rastgele seçilen 20 adet kayısı ağacının sürgün (20/ağaç) ve meyveleri (50/ağaç) kontrol edilerek yapılmıştır. İki yıllık çalışmanın sonrasında, zararlının popülasyon yoğunluğunda farklılıklar gözlenmiştir. Birinci yılda, beş erkenci kayısı bahçesinde yapılan örneklemede beş feromon tuzakları tarafından toplam 46 adet şeftali güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 14 Nisan’da yakalanmış ve en fazla ergin 12 Mayıs tarihinde yakalanmıştır. Ancak örneklenen bahçelerde 26 Mayıs’dan sonraki tarihlerde şeftali güvesi ergini yakalanmamıştır. Feromon tuzakları tarafından en fazla şeftali güvesi ergini %67,4 ile mayıs ayında yakalanmış olup, bunu %32,6 ile nisan ayı takip etmiştir. İkinci yılda, beş erkenci kayısı bahçesinde yapılan örneklemede beş feromon tuzakları tarafından 66 adet şeftali güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 13 Nisan’da ve en fazla ergin 11 Mayıs tarihinde yakalanmıştır. Örneklenen bahçelerde 25 Mayıs’dan itibaren şeftali güvesi erginine rastlanmamıştır. Çalışma süresince feromon tuzakları tarafından en fazla şeftali güvesi ergini %68,2 ile mayıs ayında yakalanmış olup, bunu %31,8 ile nisan ayı takip etmiştir. Çalışmada şeftali güvesi erkenci kayısı bahçelerinde 1 döl verdiği ve zararlının erkenci kayısı çeşitlerinde her hangi bir zarar oluşturmadığı gözlenmiştir. Genel Yorum: Şeftali güvesi feromon tuzakları tarafından bütün erkenci kayısı bahçelerinde tespit edilmiştir. Iki yıl boyunca feromon tuzakları tarafından en fazla sayıda şeftali güvesi ergini Mayıs ve Nisan aylarında yakalanmıştır. Zararlı tek döl vermiş ve erkenci kayısı bahçelerinde herhangi bir zarar oluşturmamıştır. Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Şeftali güvesi feromon tuzakları tarafından bütün erkenci kayısı bahçelerinde tespit edilmiştir. Feromon tuzakları tarafından en fazlasayıda şeftali güvesi ergini Mayıs ayında yakalanmış, bunu Nisan ayı takip etmiştir. Zararlı tek döl vermiş ve erkenci kayısı bahçelerinde herhangi bir zarar oluşturmamıştır.

Abstract

Aims: Peach twig borer (PTB), Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera:Gelechiidae), is one of the important pests of apricot in Turkey. The studywas conducted in 2013-2014 to determine the population density andinfestation rates of PTB on early apricot orchards in Anamur district ofMersin province in Turkey.Methods and Results: The study was conducted in five early apricotorchards of the villages Kalınören (Trintina), Ören (Trintina), Cerenler I(Nimfa), Cerenler II (Trintina) and İskele (Trintina) of Anamur district. Thepeach twig borer of pheromone (E-5 Decenyl acetate 5,0 mg/capsul E5Decenol 1,0 mg/capsul) was used in Econex polillero trap + DDVPimpregnated tablet. Each of sampled orchard contained one pheromonetrap. The traps were hanged at South-East direction of the trees about 1.5-2 m above ground, checked weekly and the caught adults were countedand cleaned.. Randomly chosen 20 trees’ twigs (20/tree) and fruits(50/tree) were checked, apart from the trap hanging trees, in order todetermine the infestation rates. After two years of the study, thepopulation density of pest varied between each sampling year. In the firstyear, a total of 46 PTB adults were caught by five pheromone traps at fiveearly apricot orchards. The first adults were caught on 14 April, and thehighest number of catches was on 12 May. The highest number of PTBadults was in May with 67.4%, followed by April with 32.6%. In the secondyear, a total of 66 PTB adults were caught by five pheromone traps at fiveearly apricot orchards. The first adults were caught on 13 April, and thehighest number of catches was on 11 May. The highest number of PTBadults was in May with 68.2%, followed by in April with 31.8%. It wasobserved that PTB had one generation and the pest did not cause anysignificant infestation on early apricot varieties.Conclusions: The highest number of the PTB adults were caught bypheromone traps in May, following in April in both years. The pest had onegenaration and not cause any significant infestation on early apricotvarieties.Significance and Impact of the Study: The pests were recoved bypheromone traps at all early apricot orchards and the highest number ofadults caught in May, following in April. The pest had one genaration andnot cause any significant infestation on early apricot varieties.