Türkiye'de ve dünyada organize türev piyasaların gelişimi

Özet

Finansal piyasalardaki belirsizliklerin ve fiyat dalgalanmalarının artmasıyla birlikte risktenkorunma ihtiyacının artması, ayrıca spekülatörlerin yüksek kaldıraç etkisinden ve ortaya çıkan yenifırsatlardan faydalanmak istemesi türev piyasaların işlem hacmini çok yüksek düzeylere ulaştırmıştır.Bu çalışmanın amacı, hem global olarak organize türev piyasaların gelişimini, hem de Türkiyedekiorganize türev piyasaların global organize türev piyasalar içerisindeki yerini ve gelişiminiincelemektir.Türkiyede türev piyasaların gelişimine engel olan en önemli faktörler, yaşanan ekonomik vesiyasi istikrarsızlık ve yüksek enflasyon olmuştur. VOBun kurulması, ulusal ve uluslararası düzeydeortaya çıkan risklerden korunma imkanı ve yeni yatırım fırsatları sunmuştur. VOB kısa bir geçmişesahip olmasına rağmen hızlı bir büyüme göstermiştir. VOBda işlem gören vadeli işlem sözleşmelerinin toplam işlem miktarından aldıkları pay dikkate alınarak bir değerlendirme yapıldığında, Türkiyede faiz oranına kıyasla döviz kuru riskine karşı daha fazla risk algılamasının olduğu söylenebilir. VOB Türkiyede firmalar tarafından yeterince tanınmamakta ve vadeli işlem sözleşmelerinin riskten korunmak amacıyla nasıl kullanılacağı yeterince bilinmemektedir. Opsiyon sözleşmelerinin işleme açılması ve lisanslı depoculuk faaliyetlerinin başlaması VOBun gelişimine olumlu katkıda bulunacaktır.

Abstract

As a result of increase in uncertainties and price fluctuations in the financial markets,increase in the need of hedging, and the speculators demand to benefit from high leverage effect andnew opportunities have raised trading volume of derivatives markets to very high levels. The aim ofthis study is to examine both the development of derivatives exchanges globally and the place and thedevelopment of derivatives exchanges in Turkey in organized derivatives exchange in the world. The most significant factors preventing the development of derivatives exchanges in Turkeyhave been economic and political instability, and high inflation. The foundation of TurkDEX hasenabled hedging opportunities for risks appearing nationally and internationally, and new investmentopportunities. Although TurkDEX does not have a long historical background, it has shown a rapidgrowth. When an assessment is made considering the share that each futures contract receives fromtrading volume, it can be said that there is a higher risk perception against foreign exchange risk incomparison to interest rates risks in Turkey. TurkDEX is not known enough by the firms in Turkey,and how futures contracts can be used in hedging is not known sufficiently. Starting trading of options and launching licensed warehousing activities will make positive contribution to the development of TurkDEX.