Maden işletmelerinde maden sahasının ıslahı ve kapama faaliyetlerine ilişkin maliyetlerin raporlanması ve ums'ye uyumun incelenmesi: Türkiye örneği

Özet

Gün geçtikçe hızlanan sanayileşme, teknolojik gelişmelerin uluslararası ticareti kolaylaştırması, hızlı nüfus artışına bağlı olarak ulusal ve uluslararası pazarların genişlemesi doğal kaynakların daha hızlı tüketilmesine neden olmaktadır. Bu hızlı tüketimin yarattığı olumsuz etkilerin en aza indirimine yönelik düzenlemeler son yıllarda dünyada olduğu gibi ülkemizde de oldukça hızlanmış, kanunlar ve yönetmeliklerle yeni uygulamalar gündeme gelmiştir. Bu yönetmeliklerden biri de 2007 yılında yürürlüğe giren 2872 sayılı Çevre Kanununa dayandırılarak hazırlanmış Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği dir. Bu yönetmelik çerçevesinde hazırlanan Doğaya Yeniden Kazandırma Planı ile kullanılan maden sahalarının mümkün olduğu kadar faaliyet öncesindeki ekolojik durumuna yükseltilmesi hedeflenmektedir. Bu makalede Doğaya Yeniden Kazandırma Planı nın getirdiği yükümlülüklere ilişkin gider karşılığı ve bu konuda finansal tablo dipnotlarında açıklanan bilgilerin Uluslararası Muhasebe Standarları ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına(UMS/UFRS) uyumlu olup olmadığı incelenmiştir. Borsa İstanbulun uyguladığı sektör kırılımı dikkate alınarak yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 2008 yılından başlanarak 2013 yılına kadar madencilik ile maden işletim hakkı olan taş ve toprağa dayalı sanayi sektörü şirketlerinin finansal tablo dipnotları analiz edilmiştir. Özellikle Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi(ESMA)nin genel olarak dipnotlarda yeterli bilgiye ver verilmediği eleştirisiDoğaya Yeniden Kazandırma Planı ve maden rehabilitasyonu özelinde çalışılmış, araştırma ise şirketlerin çoğunlukla yeterli bilgi vermediği ama bilgi sunan şirket sayısının arttığı tespit edilmiştir.

Abstract

Rapidly growing industrialization, facilitation of international trade due to technological improvements and expansion of national and international markets which depend on growth of population cause depletion of natural resources. Implementation of numerous arrangements to decrease the negative effects of the depletion has fairly increased in Turkey as the whole world and new applications within law and regulations have become a current issue. One of these regulations is the Regulations on the Rehabilitation of Degraded Land Due To Mining Activities based on Environment Law No. 2872 which entered in force in 2007. By a Nature Rehabilitation Plan prepared based on these regulations, it is aimed to restore areas as close to its original condition as possible. In this study, the reflection of the obligations occurred because of these regulations on financial statements and disclosures of firms operating in mining and manufacture of non-metallic mineral products sectors with mining rights listed on the Turkish Stock Exchange are analyzed starting with the regulation effective year, 2008 until 2013. In the study, provisions and disclosures related with these regulations are analyzed in the light of International Accounting Standards and International Reporting Standards (IAS/IFRS). Authorities of stock exchanges like Capital Markets Board of Turkey and The European Securities and Markets Authority state that disclosures in general are not sufficient, in this study financial disclosures are analyzed especially regarding to Nature Rehabilitation Plan and provisions for site rehabilitation. In general we can say that in general most of the firms are not reporting enough disclosures but the number of the firms following the requirements of IAS/IFRS for rehabilitation provision is increasing.