SOĞUK SAVAŞ DÖNEMI TÜRKIYE'SINDE ARNOLD J. TOYNBEE VE İSLÂMCILIK SEZAI KARAKOÇ'UN YAZILARINDA MEDENIYETÇILIK

ARNOLD J. TOYNBEE AND ISLAMISM IN COLD WAR ERA TURKEY CIVILIZATIONISM IN THE WRITINGS OF SEZAI KARAKOÇ

Özet

Bu calışma Cumhuriyet Türkiyesinin etkili ancak üzerinde fazla durulmayan bir düşünürü olan Sezai Karakoç'un dünya görüşünü değerlendirmektedir. Makalede Karakoç'un yazıları incelenerek II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'deki İslamcı Düşüncesinin Soğuk Savaş rekabeti politikaları, küresel entellektüel trendler ve dekolonızasyon hareketler ile ilişkisi analiz edilmiştir. Bu bağlamda Arnold Toynbee'nin dünya tarihinde medeniyetler arası ilişkiler üzerine düşüncelerinin İslamcı yorumu ve Tonynbee'nin çalışmalarının modernleşme teorisi eleştirisinde ve Soğuk Savaş dönemi rekabetçi politikalarında olduğu gibi postkolonyal dönemde müslüman toplumlardaki hareketler tarafından nasıl kullanıldığına odaklanmaktadır. Makalede İslamcılığın medeniyet düşüncesinin Soğuk Savaş sonrası medeniyetler çatışması söylemlerinde ve Türkiye'nin -Avrupa Birliği tartışmalarındaki uzun sureli etkisi üzerine değerlendirmeler yapılmaktadır.

Abstract

This article examines the ideological worldview of Sezai Karakoç (1933-), an influential but overlooked Islamist intellectual in Republican Turkey. Through an analysis of Karakoç's writing, the article situates post-WWII era Islamist thought in Turkey in relation to politics of the Cold War competition, global intellectual trends, and decolonization movements. In this context, the article focuses on the Islamist appropriation of Arnold Toynbee's ideas on civilizational relations in world history and how Toynbee's writings were utilized in critiques of modernization theory and westernization movements in postcolonial Muslim societies, as well as the Cold War superpower competition in world politics. Finally, the article reflects on the long-term legacy of the civilizational thinking of Islamism for the post-Cold War clash of civilization discourses and contemporary debates on Turkey's relationship with the European Union.