Dergiler / Milli Eğitim / 2009 / Cilt: 38 - Sayı: 183

Tanzimat dönemi Türk romanında güzel sanatlar ve edebiyat

The Turkish novel of tanzimat period fine arts and literature

Sayfa
95–109
DOI
—

Özet

Tanzimat dönemi romanlarının ana konusunu "Batılılaşma" oluşturur. XIX. Yüzyılda Osmanlı toplum yapısında meydana gelen değişiklikler Türk insanmı büyük ölçüde etkilemiştir. Bu süreçte romanın üstlendiği işlevi dikkate almak gerekir. Batı'dan alman roman türü, çağdaşlaşmanın araçlarından biri olarak kullanılmaya başlanmıştır. Romanı bir eğitim ve Batılılaşma aracı sayan Tanzimat romancıları, bir taraftan Doğu değerlerine bağlı kalarak Batılılaşmak isterken, diğer taraftan Batılılaşmayı Batıya ait değerlere yöneliş olarak ele alıyorlardı. Bu nedenle yazarlar bir "kültür ikilemi" arasında kalmışlardır. Bu süreçte hem devlet yapısında hem de toplumun kültürel değerlerinde değişmeler olmuştur. Özellikle sosyal alanda, âdetlerde, zevkte, ahlak yapısında ve eğitim sisteminde ikilikler ortaya çıkmıştır.

Abstract

The main theme of Tanzimat novels is "Occidentalization". The changes in Ottoman social structure in XIX. Century affect Turkish people on a large scale. The function which novel undertakes in this period should be taken into consideration. The novel taken from the Occident begins to be used as a means of modernization. Tanzimat novelists, who regard novel as a means of eduction and occidentalization, not only want to become Occident while being devoted to Oriental values but also accept occidentalization as inclining towards Oriental zalues at the same time. Therefore, autors have a "cultural dilemma". In this process, changes occur in both state structure and society's cultural values. Dilemmas occur especially in social life,.morals, traditions, enjoyment, and eduction system.