M. Emin Soysal'ın hayatı ve köy enstitüleri tarihindeki yeri

The life of M. Emin Sosyal and his position in the history of village institutes

Özet

Bu araştırmanın amacı, Türk eğitim tarihinde öğretmen eğitiminin çeşitlendiği bir dönemde önemli görevlerde bulunan M. Emin Soysal’ın köy enstitüleri tarihindeki etkisini tartışmaktır. Soysal, köy enstitülerinin ilk kurucu müdürlerindendir ve Enstitülerin değişime uğradığı dönemde Milletvekilidir. Bundan dolayı onun, köy enstitüleri tarihindeki yeri araştırmaya değerdir. Bu araştırmada yazılı kaynaklara dayalı veriler, tarihsel yöntemle ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularında Soysal’ın, köy enstitüleri tarihinin açıklanmasında önemli bir yeri olduğu görülmüştür. Soysal’ın köy enstitüleri üzerine yapılan tartışmalarda farklı bir söylem içinde olduğu anlaşılmaktadır. Ona göre enstitüler, köye uygun nitelikli öğretmen yetiştirmeyi amaçlamıştır. Ancak kısa sürede sayıları ve öğrenci kontenjanları artırılan enstitülerde, nitelikli köy öğretmeni yetiştirme düşüncesinden uzaklaşılmıştır. Onun köy enstitülerinin kuruluşundaki etkisi, Kızılçullu Köy Enstitüsü ile sınırlı kalmıştır. Enstitüler üzerinde 1946 sonrası yapılan düzenlemelerde ise göreceli de olsa politik bir etkisi söz konusudur.

Abstract

The aim of this research is to discuss M. Emin Soysal’s, who worked at important positions in the period of teacher educations were increased in variety in Turk Education History, life and his effects on Village Institutes’ history. He was one of the first founder managers of the Village Institutes and, was a Member of Parliament in the Village Institutes changing period. Because of this, his position, in Village Institutes’’ history, is worth to research. In this research, the data, based on written resources, were discussed by historical method and evaluated. In research findings, it was found that Soysal had an important position on enlightening Village Institutes. It is understood that Soysal had different expression in discussions about Village Institutes. According to him, the Institutes aimed at training well-qualified teachers who were appropriate for village. But in the Institutes, where the students numbers and quotas increased in a short period, there was backed out of the thought of aimed at training wellqualified village teachers. His relative effect, on foundation of Village Institute, was limited with Kızılçullu Village Institute. However there was Soysal’s political effect, as relatively, on the arrangements which about the Institute and were made after the years of 1946.