Hastalıkların tanı ve tedavi stratejilerinde miRNA ve diğer non- protein-coding RNA'lar

miRNAs and other non-proteın-coding RNAs in the strategy of diagnosis and treatment of the diseases

Özet

Son yıllarda yapılan tüm genom/fonksiyonel analiz çalışmaları insan genomunun yaygın olarak binlerce düzenleyici non-protein-coding RNA'lar (protein kodlamayan RNA) transkribe ettiğini ortaya koymuştur. Bunlar içerisinde mikro RNA'lar, small interfering RNA'lar, P-element-induced Wimply Testis (PIWI) interacting RNAs'lar ve çeşitli uzun non-protein-coding RNA'lar vardır. Bunlar içerisinde özellikle miRNA'lar son 20 yıldır biyomedikal disiplinlerde tanı ve tedavi stratejisi geliştirilmesinde oldukça geniş bir ilgi odağı haline gelmiştir. MikroRNA'lar kısa nonprotein-coding RNA moleküllerinin bir sınıfıdır. Yüksek kapasiteli genomik ve biyoinformatik tekniklerin geleneksel moleküler biyoloji teknikleri ve deney hayvanı çalışmaları ile bütünleşmesi ile mikroRNA araştırmaları, günümüzde elde edilen ön bulguların laboratuvardan kliniğe ve halk sağlığına aktarılmasında önemli bir yer tutmaktadır. mikroRNA'lar küçük olmalarına rağmen çeşitli hücresel süreçlerle ilişkili olan post-transkripsiyonel gen ekspresyonunun önemli düzenleyicileridir. Bu nedenle mikroRNA'larda meydana gelen alterasyonlar tanımlanan bir dizi hastalığın patolojisi ile ilişkilendirilmiştir. Günümüze kadar, insanda 5000'den fazla miRNA keşfedilmiş ve bunların çoğu kanser, viral hastalıklar, immünite ile ilişkili hastalıklar, nörodejeneratif hastalıklar gibi birçok yaygın insan hastalığı ile ilişkilendirilmiştir. miRNA'ların yeni nesil biyomarker ve terapötik olma yolunda önemli potansiyelleri vardır.

Abstract

Recent genome-wide/functional analyses have shown that the human genome is pervasively transcribed and produces several thousands of regulatory non-protein-coding RNAs, including microRNAs, small interfering RNAs, PIWI-interacting RNAs and various classes of long ncRNAs. MicroRNAs are a class of short non-coding RNA molecules. They have attracted significant attention from biomedical research communities over the past two decades. Facilitated by high-throughput genomics and bioinformatics in conjunction with traditional molecular biology techniques and animal models, miRNA research is now positioned to make the transition from laboratories to the clinics, delivering profound benefits to public health. MicroRNAs are small, however important regulators of post-transcriptional gene expression that have been linked to various cellular processes. Alterations of miRNAs are associated with the underlying pathology of several diseases. With over 5000 miRNAs discovered in human to date, many of them have already been implicated in common human disorders including cancer, viral and immune-related as well as neurodegenerative diseases. miRNAs have vital potential in becoming the next generation of diagnostics and therapeutics.