Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 0 - Sayı: 44

Kardeş İlişkileri Ölçeği’nin (KİÖ) Geliştirilmesi

Development of the Sibling Relationship Scale (SRS)

Sayfa
499–515
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin kardeş ilişkilerini ölçen bir ölçek geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye’de geliştirilmiş olan Kardeş İlişkileri Ölçeği (KİÖ) tanıtılmıştır. KİÖ’nün geçerliği için yapılan açıklayıcı faktör analizi ve güvenirlik çalışmaları 409 lise öğrencisinden elde edilen veriler üzerinde yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına göre KİÖ’nün dört faktör ve 11 tanesi tersine çevrilmiş (reverse) olmak üzere 23 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca ölçekte yer alan dört faktörün birlikte toplan varyansın %65,69’unu açıkladığı belirlenmiştir. Yapı kavram geçerliği için bir diğer kanıt olan doğrulayıcı faktör analizi ise 217 lise öğrencisinden elde edilen veriler üzerinde yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, dört boyutlu yapının test edildiği ölçme modelinin yeterli düzeyde uyum iyiliği indekslerine sahip olduğu belirlenmiştir (x2=506.57; p=0.00; x2/sd=2.28; NFI=.89; CFI =.93; IFI=.93; SRMR=.081 ve RMSEA=.077). Ölçeğin güvenrlik çalışması kapsamında ilk olarak ölçeğin tümüne ilişkin Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır (Alpha=.95). Daha sonra iki yarı test güvenirliğinin ise rxx= .95 olduğu belirlenmiştir. Son olarak KİÖ’nün geçerlik ve güvenirlik çalışmaları doğrultusunda ölçeğin kullanılabilirliği tartışılmış ve bazı önerilere yer verilmiştir.

Abstract

The aim of this study was to develop a scale that measures the sibling relationships of high school students. The Sibling Relationship Scale, was developed in Turkish cultural context accordance with this aim, was presented. Factor analysis, which are done for the validity of SRS, and reliability studies are made from data obtained from 409 high school students. According to the explanatory factor analysis results, it was determined that SRS is consisted of 4 factor and 23 items, 11 of them reverse. In addition, it was determined that the combined four factors included in the scale explained 65,69% of the total variance. Confirmatory factor analysis that is a proof for construct validity was done by data obtained from 217 high school students. According to confirmatory factor analysis results, model of measurement which tested four factor structure was determined to have adequately goodness of fit index (x2= 06.57; p=0.00; x2/sd=2.28; NFI=.89; CFI =.93; IFI=.93; SRMR=.081 and RMSEA=.077). Cronbach Alpha Reliability Coefficient relating to all of scale was calculated. (Alpha=.95) And then, split half reliability was determined as rxx= .95. Finally, in accordance with validity and reliability studies of SRS, applicability of the scale was discussed and gave place to some suggestions.

Anahtar kelimeler: Kardeş ilişkileri, aile ilişkileri, ergenler, lise öğrencileri