Telkaif bölgesinde yer altı suyu kalitesinde değişiklikler Musul Kuzeyi, Irak

Özet

Su kaynaklarındaki kıtlık, nüfusu, artan ihtiyaçlarını karşılamak için kendi kuıyularını açmaya ve yer altı suyunu çekmeye zorlamıştır. Çalışma alanı, Irak’ta buğday, arpa, mercimek ve sebze gibi ürünlerin ekildiği ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapıldığı başlıca zirai alanlardan biridir. Yer altı suyu örneklerinin kimyasal özelliklerinin incelenmesinin önemi, litolojik birimlerin ve suyun karşılıklı etkileşiminin ve, doğal çözülme süreçleri yüzünden artan doğal çözünmüş tuz konsantrasyonlarının bilinmesi açısından önemlidir. Telkaif bölgesinden alınan yer altı suyu örneklerinin kimyasal özellikleri, ev içi ve zirai kullanım için özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 14 örnekte incelenmiştir. Yeraltı suyu örneklerinin elektrik iletkenliği (Ec), pH, toplam çözünmüş katılar (TDS), Na+, K+, Ca+2, Mg+2, HCO3-1, SO4-2, NO3-1,Cl-1 konsantrasyonları ve toplam sertlik (TH) gibi fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Piper diyagramı kullanılarak, yeraltı sularının uygunluğu, türü ve jeokimyasal gelişmelerinin gösterilmesi için grafik olarak hidrokimyasal parametreleri de analiz edilmiştir. Yer altı suyunun sulama için uygunluğunun gösterilmesi için Richard (1954) ve Wilcox (1955) sınıflamaları da kullanılmıştır. Çalışma alanına yayılmış olan kuyulardan Al-Fatha, Injana litolojik birimleri ve Kuvaterner akiferler tanımlanmış ve incelenmiştir. Bölgedeki yer altı suları yağmur sularından ve suyu toplama havzalarına ulaştıran vadilerden beslenmektedir. İnceleme alanının yer altı suyu kimyası yeraltı suyu örneklerinin çoğunun CaHCO3 and CaSO4 türünde sular olduğunu göstermekte; örneklerde toplam sertlik (TH) ve toplam çözünmüş katılar (TDS) yüksek olup bunlar genellikle düşük alkali değerlerine sahiptir.

Abstract

The shortage in water supply forced population to drill their private well and extract groundwater to meet their increasing needs. The area under study is a major agricultural area that supports crops such as wheat, barely, lentil and vegetable and large scale livestock operation The importance of chemical characteristics study of groundwater lies in knowing the effect between lithological unit and water flow, and naturally concentration of dissolved salts increased due to natural dissolution process. The chemical characteristics of groundwater samples in Telkaif area north of Mosul City have been studied through the chemical analysis of (14) water samples to evaluate the quality of groundwater for determining its suitability for domestic and agricultural uses. Physical and chemical parameters of groundwater samples such as electrical conductivity (Ec), pH, Total Dissolved Solids (TDS), Na+, K+, Ca+2, Mg+2, HCO3-1, SO4-2, NO3-1,Cl-1 and Total Hardness (TH) were determined. Hydrochemical parameters are analyzed graphically by using Piper diagram to show the suitability, type and the geochemical evolution of the groundwater. Richard (1954) and Wilcox (1955) classifications are also used to show the suitability of groundwater for irrigation. Lithological unit of Al-Fatha, Injana and Quaternary aquifers were identified and examined from the wells distributed over the area of study. Groundwater of the study area is replenished from rainfall and valleys draining water to the catchment. Groundwater chemistry of the study area indicates that most groundwater samples are of CaHCO3 and CaSO4 water type, hawing high total hardness (TH) and Total Dissolved Solids (TDS), and generally low alkaline in nature.