Dergiler / Maden Tetkik ve Arama Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 151
DUMANLI KÖYÜ ’NDE (ÇANAKKALE - TÜRKİYE) ASBEST MARUZİYETİNİN TIBBİ JEOLOJİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ; DİSİPLİNLER ARASI BİR ÇALIŞMA
- Sayfa
- 251–262
- DOI
- —
Özet
Biga Yarımadası genel jeolojik nitelikleri ve doğal kaynak çeşitliliği yanı sıra önemli tıbbi jeoloji sorunları bakımından da oldukça ilginç bir bölgedir. Bölgenin muhtemel tıbbi jeolojik sorunlarının başlıcaları; doğal radyoaktivite, içme sularında metal/mineral kirliliği,asit kaya/maden drenajı, jeotermal ve diğer su kaynaklarında kalite sorunu, vb olarak sayılabilir. Bu kadar geniş tıbbi jeolojik sorunlara sahip olan Biga Yarımadası'ndaki kritik birbölgede asbest maruziyeti tıp ve yerbilimcilerden oluşan bir grup tarafından incelenmiştir.Araştırma Kuzeybatı Anadolu'da Biga Yarımadasının kuzeybatısında, Çanakkale ilininLapseki ilçesine bağlı Dumanlı köyü ve çevresinde sürdürülmüştür. Çanakkale İl SağlıkMüdürlüğü tarafından 2011 yılında Dumanlı köyünde 3 ve yakınındaki Çamyurt köyünde1 adet mezotelyoma vakası tespit edilmiştir. Bunun üzerine yer bilimciler ile Göğüs Hastalıkları ve Halk Sağlığı uzmanlarından oluşan bir çalışma grubu tarafından bölgede araştırmalar yapılmıştır. Çalışmalar yer bilimlerinde ve sağlık bilimlerinde eş zamanlı ve paralel olarak sürdürülmüştür. Dumanlı köyü çevresinde asbestiform mineraller ileri derecedemakaslamaya uğramış (sheared) serpantinitler içerisinde yer almaktadır. Serpantinitler bölgede yaygın mostra veren ve mikaşist, gnays, mermer litolojilerinden oluşan Çamlıca metamorfikleri içinde tektonik dilim ve mercekler halinde bulunmaktadır. Bu doğrultu atımlısistem içerisindeki gerilme-makaslama alanlarında asbestiform mineral damarları gelişmiştir. Petrografik ve mineralojik tayinler bu minerallerin başlıca klinokrizotil, lizardit veantigorit ile aktinolit olduğunu göstermiştir. Yerbilimleri çalışmalarına paralel olarak, köyde son beş yılda gerçekleşen ölüm nedenlerinin saptanması amacıyla sözel otopsi çalışmaları ile solunum fonksiyon testleri ve radyografik tetkikler yapılmıştır. Radyolojik patolojiile asbest maruziyeti arasında anlamlı korelasyon saptanmış, bu olgularda maruziyet süresinin 23-80 yıl arasında değiştiği anlaşılmıştır
Abstract
Biga Peninsula has many varied and interesting medical geologic problems, as well as being rich in natural geological resources. Mainly these problems are natural radioactivity,mineral dust, metal/mineral contamination in drinking water, acid rock/mine drainage,and problems related to geothermal and drinking water. With this view exposure to asbestos was surveyed and the results of this survey were evaluated by earth scientists and medical doctors. This inter-disciplinary study was done in Dumanlı village (Çanakkale-Turkey) in the Biga Peninsula, NW Turkey. Studies have been carried out in earth sciences and the health sciences simultaneously. The asbestiform minerals around Dumanl› village are contained in sheared serpentinites which occur as tectonic slices and lenses within Çaml›- ca metamorphics. These tectonic slices and lenses are bounded by strike-slip faults and probably obtained their final tectonic positions in a transpressional regime during late Cretaceous-early Eocene time. Asbestiform minerals occur within stretching-shear zones in the strike-slip system. Petrographic and mineralogic indications show that the asbestiform minerals are clinochrysotile, lizardite, antigorite and actinolite. In parallel with earth science studies; verbal autopsy, pulmonary function tests and radiological examination studies were carried out. A significant correlation between asbestos exposure and radiographic pathology was identified in the region and it was understood that the duration of exposure in these cases varies from 23-80 years.