KÜRNÜÇ/GÖYNÜK-BOLU SAHASI ALT EOSEN BİTÜMLÜ KAYAÇLARININ DEPOLANMA ORTAMI VE ORGANİK JEOKİMYASAL KARAKTERİSTİKLERİ

DEPOSITIONAL ENVIRONMENT AND ORGANIC GEOCHEMICAL CHARACTERISTICS OF LOWER EOCENE BITUMINOUS ROCKS, IN THE KÜRNÜÇ/GÖYNÜK-BOLU AREA

Özet

Bu çalışmada Kürnüç (Göynük/Bolu) civarında yüzlek veren, koyu gri ve koyu kahve renkli, organik karbon yönünden oldukça zengin olan bitümlü kayaçların (bitümlü marn ve bitümlü şeyl) organik jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Kayaç litolojileri ve çökelim ortamlarının tespit edilmesi, kaynak kaya potansiyeli, kerojen tipi, organik olgunlaşmalarının belirlenmesi ile bitümlü kayaçlarının hidrokarbon türüm potansiyellerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada piroliz (Rock Eval-VI), gaz kromatografi (GC) ve gaz kromatografi-kütle spektrometresi (GC-MS) analizleri yapılmıştır. Ayrıca, organik petrografik yöntemle spor renk indeksi (SCI) analizi uygulanmış ve ayrıca duraylı karbon izotop analizi (?13C) yapılmıştır. İncelenen kaynak kayaların litolojisi klastik kökenlidir ve çökelim ortamı olarak denizle kısmen bağlantısı olan lagün olarak kabul edilebilir. Bitümlü kayaçlarda TOC değerleri % 2.52-8.38 aralığında (ortalama % 6.08 ) olup, kaynak kaya potansiyelleri mükemmeldir. Kerojen tipleri iki adet örnek (Tip II) dışında Tip I'dir. Piroliz, GC ve GC-MS organik olgunlaşma sonuçlarına göre örneklerin tamamı olgunlaşmamış evrededir. Organik jeokimyasal veriler bitümlü kayaçların mükemmel petrol türüm potansiyeline sahip olduğunu ve herhangi bir organik kirlenme olmadığını göstermektedir

Abstract

In this study, dark gray and dark brown colored, organic-carbon rich bituminous rocks (bituminous marl and bituminous shale) exposing around the Kürnüç area (Göynük, Bolu) are investigated by means of organic geochemical characteristics. In this respect, rock lithologies, depositional environments, rock source potential, kerogen and organic maturity types and hydrocarbon generation potentials of bituminous rocks were determined. For this reason, pyrolysis (Rock Eval-VI) analysis, gas chromatography (GC) and gas chromatography-mass spectrometer (GC-MS) analyses were carried out. In addition, spore color index (SCI) was determined with organic petrographic method and stable carbon analysis (?13C) of the samples were also conducted. Lithology of the studied samples is of clastic source and the depositional environment is a lagoon with a partial connection to the sea. In bituminous rocks with excellent source rock potential TOC values are in the range of 2.52-8.38 wt % (average 6.08 wt %). With the exception of two samples (Type II) kerogen type of all samples is Type I. According to pyrolysis, GC and GC-MS organic maturity results, all the samples are in immature stage. Organic geochemical data indicate that bituminous rocks have an excellent oil generation potential and there is no organic contamination