Elmalı havzası (Antalya) ve yakın çevresinin neotektonik ve morfometrik özellikleri

Neotectonic and morphotectonic characteristics of the Elmali basin and near vicinities

Özet

Elmalı Havzası, Antalya iline yaklaşık 120 km uzaklıkta bulunan Elmalı ilçesi ve birçok köyyerleşiminin bulunduğu, güneybatı Türkiye’nin genişlemeli neotektonik bölgesi içinde yer alangüncel depolanma alanlarından biridir. Bu tür alanlar temel kayalardan güncel çökellere kadar olansüreci kaydetmeleri nedeniyle jeolojik tarihçenin anlaşılması için önemli veriler sunmaktadır. Bunedenle, havzaya güncel şeklini ve özelliklerini kazandıran yapıların tespiti ve değerlendirilmesideformasyon fazlarının elde edilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Bu amaca yönelik olarak; (a)çalışma alanına ait 1/25.000 ölçekli jeolojik harita ve yapılara ait verilerin ortaya konması, (b)havza kenarını sınırlayan faylara ait aktivite ve deformasyon bilgisinin araştırılması, (c) bölgedemeydana gelebilecek ortalama 6.5 büyüklüğünde bir deprem sonucunda maksimum yer sarsıntımiktarı (peak ground acceleration), ve (d) sayısal yükseklik modeli kullanılarak havzaya ilişkinmorfometrik analizlerin sonucunda havzayı kontrol eden tektonik yapılar araştırılmıştır. Buçalışmadan ve önceki çalışmalardan elde edilen verilerin birlikte değerlendirilmesi sonucundaortaya çıkan sonuçlar, Elmalı Havzası’nın çok sayıda deformasyon yapısına ve aktif faylara sahipolduğunu göstermektedir. Ayrıca, morfometrik indeksler havzanın batı sınırının doğu sınırına göredaha yüksek oranda yükselim hızına sahip olduğunu ortaya koymuştur..

Abstract

Elmalı Basin, which consists of the Elmalı county and some villages, approximately 120 km far from Antalya city, is one of the recent depositional areas in the extensional neotectonic region of southwestern Turkey. The basin provides signifi cant data for the understanding of the geological evolution to record from the basement to recent depositional units. For this reason, these kinds of structures are used to determine the deformations phases for the evolutionary history of basin formation. In the content of the study, following applications have been investigated: (a) mapping of the area and structures in 1/25.000 scale, (b) information about deformation and tectonic activity along the basin margin faults, (c) the distribution of peak ground acceleration (PGA) in case of an earthquake with 6.5 magnitude and (d) morphometric analyzes of the basin to understand the tectonic uplift by using the digital elevation model. The new results combined with existing data imply that the Elmalı Basin has a number of deformation structures and active faults on both western and eastern sites of the basin. Depending on the morphometric indices, western side of the basin created higher uplift ratio compared with the eastern side of the basin.