Yatırım Tahkiminde Andlaşmalardan ve Sözleşmelerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar ile Vivendi Davası

Özet

Uluslararası yatırım hukukunda uyuşmazlıkların çözümü bakımından merkezi bir sistem mevcut değildir. Bunun sebebi hem birçok yatırım andlaşmasında hem de yatırım sözleşmelerinde yatırımcılar ile Devletler arasında doğabilecek olan uyuşmazlıkların çözümü için farklı çözümler öngörülmesidir. Bunun bir sonucu olarak da farklı tahkim şartları sebebiyle hakem heyetlerinin yetkisini belirleme hususunda sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bu makalede yatırım andlaşmaları ile yatırım sözleşmelerine dayanan uyuşmazlıklar ve bunlarda öngörülmüş olabilecek farklı uyuşmazlık çözüm yolları üzerinde durulmaktadır. Ayrıca şemsiye hükümlerin ve münhasır yetki kurallarının etkisi de değerlendirilmektedir. Yatırım andlaşması altında kurulmuş bir hakem heyetinin yatırım sözleşmesinde yerel mahkemelere münhasır yetki verilmiş olduğu hallerde yetkisinin sınırının ne olduğu konusunun tartışıldığı Vivendi davası incelendikten sonra yatırım andlaşmalarından ve sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar arasındaki ayrımın önemine dikkat çekilmektedir

Abstract

The dispute settlement mechanisms under the international investment law are very decentralized. This is because both a very large number of BITs as well as investment contracts contain a clause for the resolution of investorState disputes. As a result, this concurrent dispute settlement clauses may cause problems with regard to the jurisdiction of investment arbitral tribunals. This article focuses on the distinction between treaty and contract claims as well as different possibilities regarding the fora selected under BITs and investment contracts. It touches upon the possible effects of umbrella clauses and the existence exclusive jurisdiction on these issues. Then it concentrates on the Vivendi case, which raises the question of determining the limits of an arbitral tribunal constituted under a BIT when an investment contract provides for the exclusive jurisdiction of domestic courts. Finally, it concludes by underlying the importance of the distinction between treaty and contract claims in investment arbitration.