Uluslararasi Deni̇z Hukuku Mahkemesi̇ Perspekti̇fi̇nden Yarışan Yargı Yetki̇si̇ Sorunu

THE PROBLEM OF COMPETING JURISDICTION FROM THE PERSPECTIVE OF THE INTERNATIONAL TRIBUNAL FOR THE LAW OF THE SEA

Özet

İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası hukukun gelişimi ve uzmanlık alanlarına ayrılmasıyla birlikte uluslararası yargı mercilerinin hızlı şekilde çoğalması ihtilafların her bir alt disiplinin gerekleri doğrultusunda çözümlenmesini sağlamıştır. Bununla birlikte yaşanan bu gelişme bazı sorunlara da neden olmuştur. Bu sorunlardan önemli bir tanesi de yarışan yetki olarak isimlendirilen aynı uyuşmazlığın farklı yönleri itibariyle birden fazla uluslararası yargı merciinin yetkisine girebilmesidir. Uluslararası hukuk henüz bu konuda bir yeknesaklık getirmeye yönelik genel çaplı bir düzenlemeye gitmemiştir. Bu doğrultuda her bir uluslararası yargı merci kendi kurucu antlaşması veya statüsü doğrultusunda önüne gelen ihtilafı çözmekte veya diğer yargı merciinin vereceği nihai karara kadar bekletmektedir. Uluslararası alanda en yeni yargı organlarından birisi olan Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi de şimdiye kadar karşılaştığı bazı uyuşmazlıklarda bu sorunu deneyimlemiştir. İşbu çalışmada bilhassa Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesini merkeze alarak yeri geldikçe de 1982 BMDHS kapsamındaki deniz hukuku uyuşmazlık çözüm sistemi çerçevesinde diğer uluslararası yargı mercileri ile yarışan yetki kapsamında karşılaşılan olaylara hem kuramsal açıdan hem de uygulama açısından örnekler verilmek suretiyle mesele izah edilmeye çalışılacaktır.

Abstract

With the development of international law after the Second World War and its division into areas of expertise, the rapid proliferation of international judicial authorities enabled the resolution of disputes in line with the requirements of each sub-discipline. However, this development also caused some problems. One of these problems is that the same dispute, which is called competing jurisdiction, can come under the jurisdiction of more than one international judicial body due to different aspects. International law has not yet made a general regulation to bring uniformity in this regard. In this respect, each international judicial body resolves the conflict that comes before it in accordance with its founding treaty or status or makes it wait until the final decision of the other judicial authority. The International Tribunal for the Law of the Sea which is one of the newest judicial bodies in the international arena has experienced this problem in some disputes it has faced so far. In this study, the issue will be explained by giving examples both theoretically and practically, of the events encountered within the scope of the dispute resolution system of the law of the sea under the 1982 UNCLOS, especially by centering the International Tribunal for the Law of the Sea.